3
دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی
4
دانشیار پژوهشکده پولی و بانکی جمهوری اسلامی ایران
چکیده
بانک‌‌ها با در اختیار داشتن بخش عمده‌‌ای از وجوه در گردش جامعه، نقش بسیار حساس و مهمی در هر نظام اقتصادی دارند. در بانکداری اسلامی اعطای تسهیلات در قالب عقود اسلامی انجام میشود. اعطای تسهیلات در قالب عقود مبادله‌ای و مشارکتی به‌دلیل بروز مشکلاتی مانند مخاطره اخلاقی و انتخاب بد که به دنبال اطلاعات نامتقارن رخ می‌‌دهد، سبب میشود که متقاضیان به سندسازی روی آورده و تسهیلات را در جایی غیر از موردی که باید استفاده کنند، مصرف کنند؛ که این امر به انحراف تسهیلات منجر میشود. در این مقاله با نظرسنجی و طراحی یک پرسش‌نامه (شامل 20 سؤال)؛ عوامل اقتصادی مؤثر بر انحراف تسهیلات بررسی شده است. نتایج و تجزیه و تحلیل آزمون فریدمن و ضریب آلفای کرونباخ حاکی از آن است که انحراف تسهیلات با حجم تسهیلات اعطایی، نرخ سود تسهیلات بانکی و سهم عقود مشارکتی رابطه مستقیم دارد
ابریشمی، حمید، ابوالقاسم توحیدی‌نیا و احمد حشمتی مولائی (1395). «مخاطره اخلاقی در عملیات بانکی بدون ربا». فصلنامه دانش مخاطرات، ش 1.
حسین‌زاده بحرینی، محمدحسین (1387). مجموعه مقالات نخستین همایش اقتصاد اسلامی و توسعه، «بانکداری اسلامی: مانع یا زمینه ساز توسعه؟»، تهران.
سرمد، زهره، عباس بازرگان و الهه حجازی (1376). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، تهران، مؤسسه نشر آگه.
شاکری، عباس (1386). اقتصاد خرد: نظریه‌ها و کاربردها، نشر نی، تهران، چاپ سوم.
مکیان، سیدنظام‌الدین و رضا محبی (1392). «اطلاعات نامتقارن و وام بانکی: مطالعه موردی سیستم بانکی ایران»، نشریه سیاستگذاری اقتصادی، ش 10.
موسویان، سیدعباس (1389). «ارزیابی قراردادها و شیوه‌های اعطای تسهیلات در بانکداری بدون ربا»، فصلنامه اقتصاد اسلامی، ش 19.
Kim, ijoong , Inbae Kim and Yoonseon Han (2014). “Deposit Insurance, Banks’ Moral Hazard, and Regulation: Evidence from the ASEAN Countries and Korea”.
Onali, Enrico(2014). “Moral Hazard, Dividends, and Risk in Bank”, Journal of Business Finance and Accounting, Vol.41.
Shahcher, Mahshid, Arbabian, Shirin and Shadrokh, Mahdieh(2013). “Identification of Moral Hazard in the Banking System of Iran”, Journal of Money and Economy, Vol. 8, No. 3.
