مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

اقتصاد دفاعی در نیروهای مسلح و تأثیر آن بر رشد اقتصادی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌ سینا همدان
2 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی ‌سینا همدان
3 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد واحد علوم وتحقیقات
چکیده
ایران از یک سو، به‌دلیل اینکه در منطقه‌ای استراتژیک قرار گرفته است، نیازهای مالی برای تأمین امنیت آن گسترده بوده و ازسوی دیگر به‌دلیل وجود تحریم‌های همه‌جانبه اقتصادی اعمال شده از جانب کشورهای غربی و ضرورت اجرای مقوله اقتصاد دفاعی، بررسی مخارج دفاعی و اثرات آن بر رشد اقتصادی کشور می‌تواند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. مطالعه حاضر اثرات اقتصادی مستقیم و غیرمستقیم مخارج دفاعی بر رشد اقتصادی کشور را طی دوره 1390- 1357 ارزیابی و تجزیه و تحلیل می‌کند. بدین‌منظور، مدلی مبتنی بر سیستم معادلات هم‌زمان (SEM) ارائه شده است که با استفاده از روش حداقل مربعات دو مرحله‌ای (2SLS) برای برآوردهای تک‌معادله‌ای و روش حداقل مربعات سه‌مرحله‌ای (3SLS) برای برآورد هم‌زمان معادلات، اثرات مخارج دفاعی بر رشد اقتصادی کشور بررسی و آزمون شده است. نتایج بیانگر آن است که عوامل اصلی مخارج دفاعی ایران، اقتصادی نبوده بلکه استراتژیک هستند (تهدید جنگ). همچنین، اثر مستقیم مخارج دفاعی روی رشد اقتصادی و نیز اثرات غیرمستقیم آن روی پس‌انداز و موازنه تجاری، منفی و معنادار هستند. 
کلیدواژه‌ها
موضوعات

اندرس، والتر (1389). اقتصادسنجی سری‌های زمانی با رویکرد کاربردی، ترجمه مهدی صادقی شاهدانی و سعید شوال‌پور، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق.
ادکینز، لی سی و آرکارتر هیل (1390). استفاده از STATA برای مبانی اقتصادسنجی، ترجمه حمید هوشمندی، تهران، نشر رسا.
بیضایی، سیدابراهیم (1380). «رابطه بین مخارج نظامی و برخی متغیرهای اقتصادی در ایران (1376- 1351)»، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، سال یازدهم، ش 37 و 38.
پورآخوندی، نادر (1385). بررسی هزینه‌های نظامی در خاورمیانه، انتشارات دفتر مطالعات سیاسی مجلس.
پورصادق، ناصر، علی کاشمری و جابر افتخاری شاهی (1386). «تأثیر هزینه‌های نظامی بر رشد اقتصادی ایران با توجه به اثرات جنگ تحمیلی و واقعه 11 سپتامبر»، فصلنامه مدیریت نظامی، ش 28.
حسنی صدرآبادی، محمدحسین و علی کاشمری (1386). «تأثیر مخارج دفاعی بر رشد اقتصادی ایران (1353-1383)»، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال هشتم، ش 27.
دری، حسین (1377). جایگاه هزینه‌های نظامی در توسعه اقتصادی، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
گجراتی، دامودار (1389). مبانی اقتصادسنجی، ترجمه حمید ابریشمی، چاپ ششم، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
نوفرستی، محمد (1378). ریشه واحد و همجمعی در اقتصادسنجی، چاپ دوم، تهران، نشر رسا.
هارتلی، کیت و تاد ساندلر (1383). منتخبی از موضوعات در کتاب اقتصاد دفاع، ترجمه ابراهیم بیضایی، تهران، انتشارات سمت.
Beniot, E. (1978). "Growth and Defense in LDCs", Economic Development and Cultural Change, Vol. 26 (2).
Degger, S. and S. Sen (1983)."Military Expenditure, Spin-off and Economic Development", Journal of Development Economic, Vol. 13.
Degger, S. and R. Smith (1983)."Military Expenditure and Growth in LDCs", Journal of Conflict Resolution, Vol. 27 (2).
Farzanegan, M. R. (2012). "Military Spending and Economic Growth: The Case of Iran", Faculty of Business Administration and Economics, Vol.  31 (5).
Kollias, C., C. Naxakisb and L. Zarangasb (2004). "Defense Spending and Growth in Cyprus: A Causal Analysis", Defense and Peace Economics, Vol. 15 (3).
Pradhan, R. P. (2010). "Defense Spending and Economic Growth in China, India, Nepal and Pakistan: Evidence from Cointegrated Panel Analysis", International Journal of Economics and Finance, Vol. 2 (4).
Hou, Na. (2009). "Arms Race, Military Expenditure and Economic Growth in India", University of Birmingham Research Archive.
Yildirim, J., S. Sezgin and N. Öcal (2005). "Military Expenditure and Economic Growth in Middle Eastern Countries: A Dynamic Panel Data Analysis", Defence and Peace Economics, Vol. 16 (4).
 http://www.sipri.org
 http://www.amar.sci.org.ir
http://www.worldbank.org
http://www.Nation Master.com, 2007.