مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

مفهوم سازی عدالت فضایی درراستای تدوین معیارها و شاخص های آن در نظام برنامه ریزی روستایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عضو هیات علمی گروه برنامه ریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل
چکیده
با وجود اذعان به اهمیت عدالت فضایی و ارزش آن در برنامه‌ریزی ، تاکنون فهم و درک درستی از آن در نظام برنامه‌ریزی روستایی موجود نیست، برنامه‌ریز، مجری، مهندس روستا، نگاه حداقلی به مفهوم عدالت فضایی داشته‌اند و به‌دلیل عدم تلقی صحیح از مفهوم عدالت فضایی در نظام برنامه های روستایی، هنوز محرومیت به‌صورت پایدار از چهره سکونتگاه‌های روستایی زدوده نشده و این نواحی در بسیاری از موارد از زیست‌پذیری کافی برخوردار نیستند. پژوهشحاضر به منظور پر کردن این خلأ علمی در کشور به مفهوم‌سازی عدالت فضایی در راستای تدوین معیارها و شاخص‌های اساسی عدالت فضایی در نظام برنامه ریزی روستایی پرداخته است. پژوهش حاضر بر حسب هدف از نوع پژوهش‌های بنیادی و از نظر ماهیت یک پژوهش کیفی می‌باشد که با استفاده از تحلیل مضمون به مفهوم پردازی عدالت فضایی در برنامه ریزی روستایی پرداخته است. برای گردآوری داده‌ها از ابزار مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته، بررسی اسناد و پژوهش های موجود استفاده شده است. مشارکت کنندگان در این پژوهش، صاحب نظران در حوزه عدالت فضایی و برنامه ریزی روستایی بوده اند که با روش نمونه گیری هدفمند تعداد 10 نفر انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از تحلیل مضمون در سه سطح مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استفاده شده است که با استفاده از روش همسوسازی، اعتبارپذیری داده ها مورد تأیید قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که مفهوم عدالت فضایی دارای 5 مضمون فراگیر )عدالت اقتصادی، عدالت فرهنگی، عدالت اجتماعی، عدالت سیاسی، عدالت زیست محیطی(، 58 مضمون سازمان دهنده و 120 مضمون پایه است که در نهایت روابط میان این مضمون ها نیز در قالب یک الگو ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Conceptualization of Spatial Justice to Formulate Its Criteria and Indicators in Rural Planning Systems

نویسندگان English

Bahram Imani
Borzou Sabzi
Associate Professor, Department of Urban and Rural Planning, Faculty of Social Sciences, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran (Corresponding Author);
چکیده English

Despite acknowledging the importance and value of spatial justice in planning, there is still no clear understanding of it in rural planning systems. Planners, implementers, and rural engineers have adopted a minimal perspective on spatial justice, and due to an inadequate understanding of this concept in rural planning systems, deprivation has not been sustainably eradicated from rural settlements, which often lack sufficient livability. This study aims to fill this scientific gap by conceptualizing spatial justice to formulate its fundamental criteria and indicators in rural planning systems. The research is fundamental in purpose and qualitative in nature, using thematic analysis to conceptualize spatial justice in rural planning. Data were collected through semi-structured interviews, document reviews, and existing studies. Participants included 10 experts in spatial justice and rural planning, selected through purposive sampling. Data analysis utilized three levels of themes—basic, organizing, and overarching—with data validity confirmed through triangulation. The results show that spatial justice comprises five overarching themes (economic justice, cultural justice, social justice, political justice, and environmental justice), 58 organizing themes, and 120 basic themes, ultimately presented in a model illustrating their interrelationships.

کلیدواژه‌ها English

Justice
Space
Spatial Justice
Spatial Justice in Rural Planning