مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

تأملی در دکترین بیع به‌عنوان آموزه قرآنی دکترین ملی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد/دانشگاه تهران
2 پژوهشگر آزاد
چکیده
برای ادراک جایگاه مدل مشخص اقتصادی، در اداره یک سیستم ملی، عنایت و توجه به مبانی اندیشه استراتژیک اقتصادی الزامی است. از این منظر تبیین «پارادایم» به‌عنوان پیش‌شرطی اساسی در تفلسف اقتصادی و سیر تفکر استراتژیک گام نخست و اصلی تلقی می‌شود. از میان چهار پارادایم کلی موجود در چهار حوزه تفکری اکانومی لاتینی، کدآمایی فارسی، اقتصاد عربی و بیع قرآنی؛ در این مقاله شمولیت بیع بر اقتصاد ایران اسلامی، ملاک عمل قرار گرفت و بر این اساس، ارائه دکترین اقتصاد ملی جمهوری اسلامی ایران با یک انتقال پارادایمی از پارادایم‌های رایج اقتصادی به اقتصاد قرآنی مواجهه داده شد. بر این اساس در تبیین خط‌مشی بیع به‌عنوان دروازه خروج به سمت مقصد دکترین بیع، چهار گزینه مبایعه‌محوری، خُلَت‌محوری، انفاق‌محوری و برکت‌محوری متصور شد. سپس از آنجا که برای طرح‌ریزی خط‌مشی، سه رویکرد کلی محصول‌محور، فرایندمحور و کارکردمحور مطمع‌نظر بود پس از تشخیص و تعیین هر خط‌مشی نسبت به یکی از دروازه‌های چهارگانه، آن خط‌مشی با یک، دو یا سه رویکرد مزبور طرح‌ریزی شد. طرح‌ریزی خط‌مشی، مبتنی‌بر این سه رویکرد، زمینه‌ساز ایجاد «کرسی» طرح استراتژیک بیع در طرح جامع تطبیقی بیع و اکانومی، برای طرح‌ریزی استراتژیک می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

 قرآن کریم.
ابن‌منظور محمدبن مکرم (1414). لسان العرب، ‌انتشارات دارصار، چاپ سوم.
 اسماعیل‌نژاد شمالی، هاله (1390). «درآمدی بر دکترین ملی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران در افق 1414». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.
دلاوری، رضا (1378). فرهنگ لغات و اصطلاحات علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، چاپ اول، تهران، انتشارات دلاوری.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد (1375). ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن؛ ترجمه سیدغلامرضا خسروی حسینی، نشر مرتضوی.
صحراگرد، مجید (1386). «مطالعه طرح‌ریزی استراتژی ملی انرژی جمهوری اسلامی ایران در افق 1414»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه عباسپور.
صلصالی، مهوش و همکاران (1386). تحقیق گراندد تئوری (فلسفه و اصول کاربردی)، چاپ اول، تهران، انتشارات بشری.
صلیبا، جمیل (1366). فرهنگ فلسفی، ترجمه منوچهر صانعی دره‌بیدی، چاپ اول، تهران، انتشارات حکمت.
طریحی، فخرالدین‌بن‌محمد (1387). مجمع البحرین، تهیه و تنظیم محمود عادل، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
کالینز، جان (1383). استراتژی بزرگ، ترجمه کوروش بایندر،  چاپ اول، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
کلینی، شیخ محمد، (1365). الکافی، دارالکتب الاسلامیه.
لطفیان، سعیده (1384). استراتژی و روش‌های برنامه‌ریزی استراتژیک، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
مجلسى (1368). بحارالأنوارالجامعة لدررأخبار الأئمة الأطهار، تهران، اسلامیه.
مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی الکلمات القرآن الحکیم، تهران، اسلامیه.
معین، محمد (1383). فرهنگ فارسی معین، چاپ بیست و یکم، تهران، امیرکبیر.
مهرابی بهار، علی (1389). «دکترین سلامت جمهوری اسلامی‌ایران در افق 1414، پایان‌نامه جهت اخذ دکترای حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی تهران.
An Etymological Dictionary of Modern English, 5th Ed, New York, Routledge Publication, 2006.
Kuhn, Thomas S., The Structure of Scientific Revolutions Third Edition ,The University of Chicago press 1996.
www.andishkadeh.ir.