مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

پیشنهاد روشی برای ارزیابی قوانین و مقررات با مطالعه موردی مقررات برگزاری مناقصات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مشاور و پژوهشگر مرکز پژوهشهای مجلس در مناقصات و معاملات بخش عمومی
چکیده
هدف از این مقاله «طراحی و اجرای روشی برای ارزیابی مقررات» است. این روش مشتمل است بر: شناسایی وسیع و دقیق نقایص مجموعه مقررات حوزه مورد بررسی و سپس شمارش و دسته‌بندی این نقایص (به‌منظور تعیین فراوانی هریک از دسته‌ها) و سرانجام تعیین وزن (فشار) انواع نقایص احصا شده.
در پژوهش حاضر،با استفاده از روش بالا، بار «قوانین و مقررات برگزاری مناقصات بخش عمومی کشور» به‌صورت موردی بررسی ‌شده است.
دسته‌بندی نقایص، براساس روش پیشنهادی «سوِین اِنگ»1انجام شده است. در این دسته‌بندی، نقایص قانون به سه دسته اصلی «فنی»، «هدف ـ ابزار» و «ماهوی» تقسیم می‌شود.
تعیین تزاحم و تعارض مقررات، با استفاده از روش معروف به FMEA انجام ‌شده است. این روش براساس سه شاخص «بزرگی آسیب یا شدت هر مخاطره»، «بسامد یا درجه احتمال آن رخداد» و «امکان شناسایی یا رفع‌ آن مخاطره» به تعیین بار هر نقص می‌پردازد. در نتیجه می‌توان بار نسبی هریک از انواع نقایص بر محیط حقوقی مورد بررسی را تعیین‌ و بار انواع نقایص را با هم مقایسه کرد. در‌نهایت منشأ یا علت اصلی بروز مشکل در حوزه پژوهش، شناسایی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

آیین‌نامه اجرایی ارزیابی کیفی مناقصه‌گران یا آیین‌نامه بند «ج» ماده (12)  قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ مهر 1385).
آیین‌نامه اجرایی ضوابط مربوط به خدمات مشاوره یا آیین‌نامه اجرایی بند «هـ» ماده (29) قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ دی‌ماه 1388) و نیز نسخه منسوخ قبلی (ابلاغ مهر 1385).
آیین‌نامه اجرایی نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات یا آیین‌نامه بند «د» ماده (23) قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ آذر 1385).
آیین‌نامه اجرایی وظایف هیئت رسیدگی به شکایات یا آیین‌نامه اجرایی تبصره «2» ماده (8) قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ اسفند 1389).
آیین‌نامه تهیه فهرست مناقصه‌گران صلاحیتدار معرفی‌شده توسط مراجع ذی‌صلاح دولتی یا آیین‌نامه بند «الف» ماده (26) قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ مهر 1385).
احراری، حمیدرضا (1382). «مبانی نظری طرح برگزاری مناقصات»، مجلس و پژوهش، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
بختیار، مصطفی (1382). مستندات دوره آموزشی تجزیه و تحلیل حالات بالقوه شکست و اثرات آنها (FMEA)، تهران، شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران.
پناهی، علی و لیلا بندری (1382). «ابعاد اقتصادی مناقصات دولتی و ویژگی‌های فرایند حاکم»، مجلس و پژوهش، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
دبیری، غلامرضا (1383). آنالیز حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) مفاهیم و روش پیاده‌سازی، ترجمه و تألیف: غلامرضا دبیری. مهدی غدیری‌ثانی و حیدر ودایع‌خیری، تهران، آتنا شرکت طراحی مهندسی و تأمین قطعات ایران‌خودرو (ساپکو).
رابین ای‌مک‌درموت، ریموند‌جی ویکولاک و مایکل آر بیوگارد (1379). روش‌های تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثار آن (عنوان اصلی: The Basics of FMEA). ترجمه مریم نوشاد حقیقی، تهران، شرکت طراحی مهندسی و تأمین قطعات ایران‌خودرو (ساپکو).
قانون اساسنامه هیئت رسیدگی به شکایات (1388).
قانون برگزاری مناقصات (ابلاغ بهمن 1383).
مرکز مالمیری، احمد (1391). «تأثیر کمیت و کیفیت مقررات بر محیط کسب‌وکار»، مرکز پژوهش‌های مجلس، گزارش 12313.
مصوبات سالانه تعیین «نصاب معاملات براساس شاخص بهای کالاها و خدمات اعلام شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» یا مصوبات مستند به تبصره «1» ماده (3) قانون برگزاری مناقصات.
میدری، احمد (1385). نظری اجمالی بر ارزیابی قوانین و مقررات، ضرورت‌ها و پیشنهادها، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
وکیلیان، حسن (1390). گفتارهایی در قانون و قانونگذاری (مجموعه مقالات)، تهران، مرکز پژوهش‌های  مجلس شورای اسلامی.