مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

بررسی تطبیقی مقررات شکلی کنترل ادغام شرکت‌ها از منظر حقوق رقابت در نظام‌های حقوقی انگلستان و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
احمد حکیم جوادی 1
محمدرضا پاسبان 2
1 دانش‌آموخته دوره دکترای تخصصی حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)؛
10.22034/mr.2021.4777.4634
چکیده
مقررات کنترل ادغام شرکت‌ها در نظام حقوقی ایران و انگلستان از یک منظر به دو دسته‌ مقررات ماهوی و مقررات شکلی قابل تقسیم هستند. در نظام حقوقی انگلستان با بررسی مقررات شکلی مربوطه، ملاحظه می‌شود با شناسایی مفهوم «ادغام مرتبط» و در ذیل آن با شناسایی «حدنصاب‌های ‌نظارت»، صرفاً ادغام‌هایی که مشمول حدنصاب‌های نظارت باشند مشمول مقررات کنترل ادغام هستند. مقررات کنترل ادغام در نظام حقوقی انگلستان جهت بررسی ادغام‌های مذکور، متشکل از دو مرحله اصلی است که انجام هر مرحله توسط مرجعی مشخص و در مهلت معینی انجام می‌شود. دومرحله‌ای کردن بررسی ادغام‌ها در نگاه اول ممکن است موجب طولانی شدن زمان رسیدگی‌ها به‌نظر آید اما با بررسی دقیق‌تر می‌توان گفت همراه با عوامل دیگر مانند تعیین حدنصاب‌های نظارت و تعیین مهلت بررسی برای هر یک از مراحل، موجب کاهش زمان رسیدگی‌ها خواهد بود. در نظام حقوقی ایران مفهوم حدنصاب‌های نظارتی شناسایی نشده و تمام ادغام‌ها،‌ حتی ادغام‌ها با حجم اندک و کوچک مشمول مقررات کنترل ادغام می‌باشند و همچنین رسیدگی به ادغام‌ها در یک مرحله اصلی و توسط مرجعی واحد، بدون آنکه در قانون مهلتی برای رسیدگی توسط آن تعیین شده باشد، انجام می‌گیرد. در هر دو نظام حقوقی پیش از وقوع ادغام یا بعد ازآن، طرفین ملزم به اعلام ادغام مورد نظر به مرجع کنترل ادغام نبوده و تأیید مرجع کنترل ادغام به‌عنوان بخشی از تشریفات وقوع ادغام نمی‌باشد. در نظام حقوقی انگلستان مرجع کنترل ادغام تنها در مهلتی معین از تاریخ وقوع ادغام، امکان بررسی یا ارجاع آن به مرحله دوم جهت انجام بررسی بیشتر را داشته و بعد ازمهلت مذکور امکان بررسی تفصیلی و در صورت لزوم امکان ابطال ادغام وجود نخواهد داشت، درحالی‌که در نظام حقوقی ایران با عدم تعیین چنین مهلتی، در عمل هر زمانی پس از وقوع ادغام، امکان بررسی ادغام و در نهایت ابطال آن وجود خواهد داشت. به موجب این بررسی پیش‌بینی چند موضوع مشخص در مقررات مرتبط در نظام حقوقی ایران ازجمله قانون سیاست‌های کلی اصل (44) موجب ارتقای آن خواهد بود.
کلیدواژه‌ها
ادغام
‌ کنترل ادغام
حدنصاب‌های نظارت
حقوق رقابت
مقررات شکلی
قانون سیاست‌های کلی اصل (44)
لایحه تجارت
موضوعات
  1. رشوند بوکانی، مهدی (1390). حقوق رقابت در فقه امامیه، حقوق ایران و اتحادیه‌ اروپا، چاپ اول، تهران، نشر دانشگاه امام صادق (ع).
  2. صادقی‌مقدم، محمد‌حسین و بهنام غفاری فارسانی (1390). «روح حقوق رقابت»، مجله‌ حقوقی دادگستری، ش73.
  3. عطائی، امید (1389). مروری بر روند تهیه و تصویب قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل‌و‌چهارم قانون اساسی، چاپ اول، تهران، نشر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  4. غفاری فارسانی، بهنام (1391). حقوق رقابت و ضمانت اجراهای مدنی آن، چاپ اول، تهران، نشر میزان.
  5. معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت بازرگانی، دفتر مطالعات اقتصاد (1384). لایحه قانون رقابت؛ مبانی نظری و تجربه کشورها، چاپ اول، تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
  6. معبودی نیشابوری، رضا (1392). «قراردادهای تبعیض‌آمیز مخل رقابت؛ مطالعه تطبیقی در حقوق ایران، ایالات متحده ‌آمریکا و اتحادیه اروپا»، دوفصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی (دانش و توسعه سابق)، سال 20، ش3.
  7. وکیلی‌مقدم، محمدحسین (1389). توافقات ضدرقابت تجاری، چاپ اول، تهران، انتشارات کتاب همگان.
  8. Arnold, Malcolm and David Parker (2009). "Stock Market Perceptions of the Motives for Mergers in Cases Reviewed by the UK Competition Authorities: an Empirical Analysis", Managerial and Decision Economics, Vol. 30, No. 4.
  9. Bourne, Nicholas (2013). Bourne on Company Law, 6th Ed., London, Routledge.
  10. Clarck, J.M. (1940). "Toward a Concept of Workable Competition", The American Economic Review, Vol. XXXX, No. Z.
  11. Dignam, Alan and John Lowry (2012). Company Law, 7th Ed., London, Oxford University Press.
  12. Dine, Janet (2001). Company Law, 4th Ed., New York, Palgrave Law Masters.
  13. Gaughan, Patrick A. (2010). Mergers, Acquisitions and Corporate Restructurings, 5th Ed., New Jersey, John Wiley and Sons, Inc.
  14. Kon, Stephen and Amanda Butler (2012). "UK: How to Escape Phase II Investigations in the Context of Mergers", Journal of European Competition Law and Practice, Vol. 3, No. 1.
  15. Martin, Elizabeth A. (2003). Oxford Dictionary of Law, 5th Ed., London, Oxford University Press.
  16. Miller JR.and L. Edwin (2007). Merger and Acquisitions; A Step-by-Step Legal and Practical Guide, 1th Ed, New Jersey, John Wiley and Sons, Inc.
  17. Payne, Jennifer (2011). "Scheme of Arrangement, European Company and Financial Law Review", University of Oxford Faculty of Law, Vol. 8, No. 2.
  18. Pettet, Ben (2005). Company Law, 2th Ed., London, Edinburgh Gate.
  19. Garner, Bryan A. (2004). Black’s Law Dictionary, 8th Ed., New York, West Publishing Company.
  20. Rodger, Barry J. and Angus MacCulloch (2009). Competition Law and Policy in the EC and UK, 4th Ed., Routledge-Cavendish.
  21. Roth, Nicholas and Philip Marsden (2003). "Private Actions under EC and UK Competition Law", 31 Int'l Bus, Law, Available at http://heinonline.org/hol/License.
  22. Saleem, Sheikh (2008). A Guide to the Companies Act 2006, 1th Ed., London, Routledge.
  23. Slaughter and May (2011). "A Guide to Takeovers in the United Kingdom", Available at: http:// www.Slaughterandmay.com/.
  24. --- (2009). "UK Merger Control Under the Enterprise Act 2002", Available at: http:// www.Slaughterandmay.com/.
  25. The City Code on Takeovers and Mergers, Available at: https://www.thetakeoverpanel.org.uk/the code/download-code.
  26. Tiwari, Neeraj (2011). "Merger Under The Regime of Competition Law: A Comparative Study of Indian Legal Framework With EC and UK", Bond Law Review, Vol. 23, Issue. 1.
  27. Whish, Richard (2009). Competition Law, 6th Ed., London, Oxford University Press.