مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

رابطه مصرف رسانه ملی و مؤلفه‌های فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه‌های تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ابراهیم فتحی 1
محسن شاکری‌نژاد 1
مجید باقری 2
1 استادیار دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا و سیما
2 کارشناسی ارشد ارتباطات دانشگاه صدا و سیما
10.22034/mr.2021.4031.4036
چکیده
مشارکت سیاسی شهروندان تابع عوامل مختلفی همچون فرهنگ سیاسی آنان است. فرهنگ سیاسی دارای مؤلفه‌هایی همچون ارزش‌ها، باورها، احساسات و دانش سیاسی است که طی فرایند جامعه‌پذیری در افراد شکل می‌گیرد. امروزه رسانه‌ها در کنار خانواده، گروه‌های همسالان و نظام آموزشی یکی از مهمترین عوامل جامعه‌پذیری افراد به شمار می‌روند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه مصرف رسانه ملی و مؤلفه‌های فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه‌های تهران انجام شد. به این منظور چهارصد نفر از دانشجویان به شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده انتخاب شدند. در این پژوهش از روش‌های آماری متناسب با سطوح سنجش متغیرها ‌همانند آزمون‌ تی، اف و رگرسیون چند‌متغیره جهت تحلیل مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین میزان استفاده از رسانه ملی و ارزش‌ها، باورها و احساسات سیاسی دانشجویان دانشگاه‌های تهران رابطه معناداری وجود دارد، ولی بین مصرف رسانه ملی و دانش سیاسی دانشجویان رابطه معنا‌داری دیده نمی‌شود. در مجموع بین مصرف رسانه ملی و فرهنگ سیاسی دانشجویان همبستگی مستقیم و مثبت وجود دارد. به‌عبارت‌دیگر دانشجویانی که بیشتر از رسانه ملی استفاده می‌کنند، دارای فرهنگ سیاسی فعال (مشارکت‌جویانه‌تر) هستند. 
کلیدواژه‌ها
رسانه ملی
دانش سیاسی
ارزش‌های سیاسی
باورهای سیاسی
احساسات سیاسی
موضوعات
  1. پناهی، محمدحسین و اسماعیل عالی‌زاد (1384). «تأثیر وسایل ارتباط جمعی بر مشارکت سیاسی شهروندان تهرانی»، فصلنامه علوم اجتماعی، ش 28 و 29.
  2. دادگران، ‏سید‌محمد (1380). مبانی ارتباطات جمعی، تهران، ‏انتشارات فیروزه.
  3. دفلور، ملوین و اورت ای دنیس (1384). شناخت ارتباط جمعی، ترجمه سیروس مرادی، تهران، انتشارات دانشکده صدا و سیما.
  4. رابرتسون، یان (1374). درآمدی بر جامعه با تأکید بر نظریه‌های کارکردگرایی ستیز و کنش متقابل نمادین، ترجمه حسین بهروان، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.
  5. جهانگیری، جهانگیر و فاطمه ابوترابی زارچی (1391). «بررسی تأثیر میزان استفاده از رسانه‌های جمعی بر مؤلفه‌های فرهنگ سیاسی دانشجویان: مطالعه موردی دانشگاه شیراز»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال هفتم، ش 4 (پیاپی 28).
  6. جهانگیری، جهانگیر، عبدالعلی لهسایی‌زاده و فاطمه ابوترابی زارچی (1390). «بررسی عوامل مرتبط با فرهنگ سیاسی دانشجویان؛ مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شیراز»، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز، سال چهاردهم، ش 32و33.
  7. خانیکی، هادی و حمید سرشار (1391). «گونه‌شناسی فرهنگ سیاسی، مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه‌کردستان»، دوفصلنامه پژوهش سیاست نظری، ش 11.
  8. ستوده، هدایت‌اله، منصور قنادان و ناهید مطیع (1375). جامعه‌شناسی، تهران، انتشارات آوای نور.
  9. عبدالهیان، حمید و مهین شیخ انصاری (1392). «تبیینی بر همبستگی بین شدت استفاده از فیس‌بوک و سرمایه اجتماعی کاربران فیس‌بوک»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، سال 24، ش 4.
  10. عطارزاده، مجتبی، سیدجواد امام‌جمعه‌زاده و نجات محمدی‌فر (1388). «نقش رسانه‌های جمعی در جهت‌دهی فرهنگ سیاسی دانشجویان»، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز، ش 25.
  11. کاظمی، علی‌اصغر (1376). «دمکراسی و پراگماتیسم»، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، ش 107 و 108.
  12. کلانتری، خلیل (1389). مدل‌سازی معادلات ساختاری در تحقیقات اجتماعی واقتصادی، تهران، انتشارات فرهنگ صبا.
  13. گیدنز، آنتونی (1384). چشم‌انداز‌های جهانی، ترجمه حمیدرضا جلایی‌پور، تهران، طرح نو.
  14. مک‌کوئیل، دنیس (1380). مخاطب‌شناسی، ترجمه مهدی منتظرقائم، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  15. محمدى، مجید (1371). «مقدمه‏اى بر مطالعه فرهنگ سیاسى ایران‏»، ماهنامه فرهنگ توسعه، سال اول، ش 3.
  16. مسعودنیا، حسین، رضا محموداوغلی، محمودرضا رهبر قاضی و عاطفه فروغی (1390). «بررسی رابطه استفاده از اینترنت با رویکرد و مشارکت سیاسی»، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی تبریز، سال 14، ش 34 و 35.
  17. مهرداد، هرمز (1380). مقدمه‌ای بر نظریات و مفاهیم ارتباط جمعی، تهران، مؤسسه فرهنگی پژوهشی فاران.
  18. مهدی‌زاده طالشی، سید‌محمد (1391). نظریه‌های رسانه: اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی، تهران، همشهری.
  19. نیری، هومن (1389). «شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و مشارکت سیاسی»، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران.
  20. ویندال، سون، بنو سیگنایزر و جین اولسون (1376). کاربرد نظریه‌های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
  21. هرسیج، حسین، حوا ابراهیمی‌پور، محمودرضا رهبر قاضی و مجید ملکان (1392). «بررسی رابطه فضای مجازی با مشارکت سیاسی؛ مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه اصفهان»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، سال 24، ش 4.
  22. Aarts, K. and H. A. Semetko (2003). "The Divided Electorate: Effects of Media Use on Political Involvement", Journal of Politics, Vol. 65 (3).
  23. Almond, Gabriel. A. and Sidney Verba (1963). The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations, Princeton University Prees.
  24. Almond, Gabriel. A (1990). "The Study of Dolitical Culture", In A Disciplin Divided: School and Sects in Political Science, Newbuly Park, Sage.
  25. --- ( 2000). "The Study of Political Culture", In: Crothers L., Lockhart C. (eds) Culture and Politics, Palgrave Macmillan, New York, https://doi.org/10.1007/978-1-349-62397-6_1.
  26. Bratton, Michael, Philip Alderfer, Georgia Bowser and Joseph Temba (1999). "The Effects of Civic Education on Political Culture: Evidence from Zambia", World Development, Vol. 27, Issue. 5.
  27. Calenda, D. and L. Mosca (2007). "The Political Use of the Internet Information", Communication and Society, Vol. 11 (4).
  28. Carter, L. D. (2006). "Political Participation in a Digital Age", Ph.D. Dissertation in General Business, Virgina, Faculty of Virgina.
  29. Mcclurg, Scott. D (2003). "Social Networks and Political Participation: The Role of Social Interaction in Explaining Political Participation",Political Research Quarterly,Vol. 56, Issue. 4, (Available Online at: https://doi.org/10.1177/106591290305600407).
  30. Nesbitt-Larking, Paul. W (2010). "The Role of the Media in Electoral Behaviour: A Canadian Perspective", Policy and Society, 29, (Available Online at: https://doi.org/10.1016/j.polsoc.2009.11.005).
  31. Quintelier, Ellen, Dietlind Stolle and Allison Harell (2011). "Politics in Peer Groups: Exploring the Causal Relationship between Network Diversity and Political Participation", Political Research Quarterly, Vol. 65, Issue. 4, (Available Online at: https://doi.org/10.1177/1065912911411099).
  32. Skoric, Marko M, Deborah Ying and Ng Ying (2009). "Bowling Online, not Alone: Online Social Capital and Political Participation in Singapore", Journal of Computer-Mediated Communication, Vol. 14, Issue. 2, (Available Online at: https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2009.01447.x).