واکاوی استقلال اقلیم کردستان عراق با تأکید بر نقش هر یک از قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تبریز

2 استادیار دانشگاه ازاد اسلامی تبریز

چکیده

با توجه به سکونت کردها در نوار مرزی چهار کشور عراق، سوریه، ترکیه و ایران هرگونه تغییری می‌تواند ضمن برهم زدن موازنه قدرت در خاورمیانه، حساسیت و تنش‌های منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای را به‌وجود آورد. در این میان سقوط صدام و پیدایش داعش، سبب تضعیف دولت مرکزی عراق و قدرت گرفتن اقلیم کردستان این کشور شد. رهبران اقلیم عراق با توجه به درگیری و اختلافات شدید میان کشورهای منطقه و به امید استفاده از برگ طلایی رژیم صهیونیستی جهت تشویق آمریکا به حمایت از اقلیم، استقلال کردستان عراق را اعلام کردند. اعلام استقلال کردستان عراق بدون رجوع به آرای مردم عراق، سبب برهم خوردن موازنه قدرت در منطقه و به دنبال آن تهدیدات امنیتی برای سایر کشورها شد. اعلام استقلال، کردستان عراق را به عرصه رقابت و نزاع قدرت‌های منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای تبدیل کرد. این مقاله با هدف بازکاوی فرایند استقلال اقلیم کردستان عراق به رهبری بارزانی بوده و درصدد است تا به موانع و علل ناکامی اقلیم کردستان در اعلان استقلال آن بپردازد. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بوده که چالش‌های پیش روی استقلال کردستان عراق در منطقه خاورمیانه کدام‌اند؟ این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی و بر‌اساس نظریه رئالیسم به دنبال این فرضیه بوده که استقلال اقلیم کردستان عراق با چالش‌های متعددی در سه سطح ملی، منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای روبه‌رو بوده است. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که با توجه به شرایط داخلی (مخالفت دولت،گروه‌ها و احزاب عراقی و درگیری احزاب کردی با یکدیگر)، شرایط منطقه‌ای (مخالفت ایران، ترکیه، سوریه و اعراب) و شرایط فرامنطقه‌ای (عدم حمایت جدی آمریکا، اروپا و حتی روسیه) تحقق استقلال کردستان عراق و تشکیل دولت مستقل کرد امکان‌پذیر نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of Iraqi Kurdistan's independence by emphasizing the role of each regional and extra-regional powers

نویسندگان [English]

  • ali shiyari 1
  • mohammad hosein farhangi 2
1 tabriz university
2 tabriz university
چکیده [English]

Considering Kurds living on the border of the four countries of Iraq, Syria, Turkey and Iran, any change can create regional and international/trans-regional sensitivities and tensions, while disturbing the balance of power in the Middle East. In the meantime, the fall of Saddam Hussein and the rise of ISIL have undermined the central government of Iraq and strengthened the Independence of Iraqi Kurdistan. The leaders of this region declared Kurdistan's independence in light of the intense conflicts and disagreements between the countries of the region and in the hope of using the Zionist gold leaf to encourage the United States to support the Kurdistan region. The declaration of Iraqi Kurdistan's independence without reference to the votes of the Iraqi people, disturbed the balance of power in the region and thereby posed security threats to other countries.The declaration of independence made Iraqi Kurdistan as competition and conflict field for regional and international powers. This paper is aimed at checking out the process of independence Iraqi Kurdistan by Barezani and follows to address the barriers and causes of the failure of the Kurdish region in declaring its independence. The present study seeks to response the question of what are the challenges facing Kurdistan's independence in the Middle East? This research, using descriptive-analytical method and based on the realism theory, follow this hypothesis that independence of Iraqi Kurdistan has faced numerous challenges in three levels including national, regional and international. The findings show that the domestic conditions (opposition of the government and the Iraqi parties and groups, and the conflict between the Kurdish parties with each other), regional conditions (opposition of Iran, Turkey, Syria and Arabs), international conditions (lack of serious support by United States, Europe and even Russia) of realization of Iraqi Kurdistan's independence and formation independent Kurdish government is not possible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iraqi Kurdistan independence
  • Iraqi developments
  • regional and trans-regional powers
  • Iran
- ازغندی، علیرضا و صابر کرمی (1386) خودگردانی و ایجاد نظام سیاسی دموکراتیک در عراق، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی دانشگاه آزاد کرج، سال چهارم، شماره7

- اسدی، علی اکبر (1385) تشکیل دولت عراق، ماهنامه اطلاعات راهبردی، شماره35

- الیس، هادی (1386) خواسته کردها برای تشکیل دولت و آینده عراق، ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی و احمد سلطانی، وزارت امورخارجه، تهران

- برانون، جیمز(1388) قندیل: پناهگاه شورشیان کرد، ترجمه سید موسی پورموسوی و جهانبخش رهنما، ماهنامه اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره بیست و سوم

- برنکاتی، داون(1386) آیا فدرالیسم به سامان سیاسی در عراق می انجامد؟، ترجمه عبدالرضا همدانی، مجموعه مقالات سامان سیاسی در عراق جدید، به کوشش امیرمحمد حاجی یوسفی و احمد سلطانی نژاد، دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی وزارت خارجه

- پیشگاهی فرد، زهرا و بهرام نصراللهی زاده (1391) پیامدهای تشکیل حکومت ناحیه­ای کردستان عراق در کردستان ایران، فصلنامه جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، سال23، شماره2

- ترابی، قاسم (19بهمن ماه1390) عراق در مسیر ثبات یا بی­ثباتی، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه

- حاتمی، محمدرضا و میکائیل سانیار (1396) همه­پرسی اقلیم کردستان: منابع و تنگناهای تشکیل دولت مستقل، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 76

- حاتمی، محمدرضا و میکائیل سانیار (1395) امکان سنجی استقلال کردستان عراق و پیامدهای آن بر امنیت جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه پیام نور مرکز تهران غرب

- حافظ نیا، محمدرضا (1385) تأثیر خودگردانی کردهای شمال عراق بر کشورهای همسایه، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 83

- جنتی محب، فائزه (1391) معادلات سیاسی اقلیم کردستان: با تمرکز بر نقش اسرائیل در تطویل معمای کرکوک، فصلنامه مطالعات منطقه­ای: آمریکاشناسی- اسرائیل شناسی، سال چهاردهم، شماره اول

- خالوزاده، سعید (1391) حرکت کردهای سوریه به سوی خودمختاری، مرکز بین المللی مطالعات صلح IPSC

- خسروی، علیرضا (1387) افزایش حضور اسرائیل در عراق: استراتژی گسترش و نفوذ، فصلنامه راهبرد، سال شانزدهم، شماره48

- خطیب زاده، سعید(1381) ترکیه و اسرائیل در تلاش برای یافتن چارچوب جدید امنیتی- سیاسی، فصلنامه سیاست خارجی، سال شانزدهم

- رفیع، حسین (1391) موانع همگرایی ایران و ترکیه در آسیای میانه و قفقاز، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، سال پنجم، شماره10

- روزبه، عبداله و جواد کیانی (1395) تحولات کردستان عراق و تأثیرات آن بر خاورمیانه، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال هفتم، شماره 2

- رئوف، عادل (1377) سیاست ترکیه در قبال شمال عراق پس از جنگ دوم خلیج فارس، فصلنامه خاورمیانه

- زیباکلام، صادق و محمدرضا عبدالله پور (1390) ژئوپلیتیک شکننده کردستان عراق، عاملی همگرا در نزدیکی کردهای عراق به اسرائیل، فصلنامه سیاست مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره41، شماره4

- درویشی، فرهاد و علی محمدیان (1392) بررسی سیاست خارجی ترکیه در اقلیم کردستان عراق بر منافع جمهوری اسلامی ایران2013-1991، فصلنامه سیاست دفاعی، شماره85

- سریع القلم، محمود (1376) نظام بین­الملل و مساله صحرای عربی، تهران، انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی

- سنبلی، نبی (1381) سناریوهای پس از صدام، نگاه، شماره30

- سیف زاده، سید حسن(1368)، نظریه های مختلف در روابط بین الملل، تهران، نشر سفیر

- شیفر، شیمون (1386) توپ برفی، ترجمه محمود شمس، تهران

- عبدالله پور، محمدرضا (1390) تعارض ژئوپلیتیکی کردستان عراق با میدان منطقه­ای، جذب اسرائیل در میدان مغناطیسی کردستان عراق، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال هیجدهم، شماره2

- قزاز، رمزی (1381) تحلیلی تاریخی و جامعه شناختی برجنبشهای سیاسی و فرهنگی کرد (از اواخر سده 19 تا میانه سده20)، ترجمه مسعود ایزدی، آزاد اندیشان تهران

- کاویانی راد، مراد (1387) تحلیل ژئوپلیتیک تحولات کردستان عراق، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره20

- کاویانی راد، مراد (1389) ناحیه­گرایی در ایران از منظر جغرافیای سیاسی، پژوهشکده مطالعات راهبردی

- کریمی پور، یدالله (1380) مقدمه­ای بر ایران و همسایگان ( منابع تهدید و تنش)، جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم

- کوچرا، کریس (1372) جنبش ملی کرد، ابراهیم یونسی، تهران، نشر نگاه

- محبی، اعظم (1392) سیاست تعادلی اقلیم، فصلنامه همشهری دیپلماتیک، شماره 75

- محمدی، آیت (1386) تاریخ سیاسی کرد، نشر پرسمان

- محمدی، حمیدرضا و حسین خالدی و ندیمه سلیم نژاد (1389) خودگردانی شمال عراق و تأثیرات آن بر حرکتهای قوم گرایانه پیرامونی، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال ششم، شماره اول

- محمدی، علی اصغر (1387) مسله عراق، همشهری دیپلماتیک، شماره 24

- محمدیان، علی و قاسم ترابی (1395) تبیین تأثیرات تحولات عراق بر اقلیم کردستان، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 72

- مرادیان، محسن (1384) آشنایی با کشور ترکیه، ارتش جمهوری اسلامی ایران، مرکز آموزشی و پژوهشی شهید سپهبد صیاد شیرازی، تهران

- معین الدن، جواد (1385) ژئوپلیتیک خاورمیانه و امنیت خلیج فارس، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 26 و 25

- ملاعمر، صالح (1380) بحران آفرینی ابرقدرتها در کردستان عراق، تهران، نشر توکلی

- مهری پور، ذبیح الله (1379) تحولات شمال عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه تهران

- نصری، قدیر (1384) الگوی روش­شناختی برای مطالعه جامعه شناسی قدرت مورد: جمهوری عراق، فصلنامه مطالعات راهبرد دفاعی، سال سوم، شماره9

- نصری مشکینی، قدیر (1378) جمعیت و امنیت: امکانات و موانع پیدایش دولت کردی در منطقه خاورمیانه، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 5 و 6، زمستان 78

- نوری اصل، احد (1395) اقلیم کردستان عراق در رویایی استقلال، موانع داخلی، اندیشکده راهبردی تبیین

- واعظی، محمود (1387) امنیت­سازی در عراق بازیگران و رویکردها، همشهری دیپلماتیک، شماره 24

- (Iraq Demographics profile , 2014)

http://www.indexmundi.com/iraq/demographics profile.html