مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

بررسی ارتباط پویای بین شوک‌های نفتی و شاخص ریسک کشوری در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
آرش رفاح کهریز 1
حسن حیدری 2
1 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
چکیده
طی سالیان اخیر، شاخص ریسک کشوری، یکی از کلیدی‌ترین شاخص‌های اقتصادی مطرح شده است که ارتباطش با دیگر متغیرهای کلان مورد توجه اقتصاددانان و پژوهشگران قرار گرفته است. از این‌رو، پرسش اصلی مطالعه حاضر این است که آیا میان شوک‌های سه‌گانه (عرضه، تقاضای جهانی و قیمت واقعی) نفت و شاخص ریسک کشوری در ایران رابطه‌ای وجود دارد؟ بدین منظور، در این مطالعه، از داده‌های ماهانۀ بازه زمانی 2015:12 – 2002:1 در چارچوب مدل خودرگرسیون برداری ساختاری (SVAR) استفاده شده است. نتایج حاصل از مطالعه نشان می‌دهد که شوک‌های عرضه نفت اثر معناداری بر شاخص ریسک کشوری در ایران ندارند ولی شوک‌های قیمت واقعی نفت خام و تقاضای جهانی نفت اثرات معناداری بر شاخص ریسک کشوری در ایران دارند به‌طوری که بیشترین تأثیرپذیری شاخص ریسک کشوری از میان شوک‌های سه گانه مربوط به شوک‌های قیمت واقعی نفت خام است. علاوه بر این، نتایج مطالعه بیانگر این مطلب است که واکنش متغیرهای عرضه و قیمت واقعی نفت خام نسبت به تغییرات شاخص ریسک کشوری در ایران منفی بوده و واکنش تقاضای جهانی نفت از تغییرات شاخص ریسک کشوری در ایران مثبت است که این روابط از لحاظ آماری معنادار نمی‌باشند.
کلیدواژه‌ها
شاخص ریسک کشوری
شوک‌های نفتی
مدل خودرگرسیون برداری ساختاری
موضوعات
  1. پایتختی اسکویی، سید‌علی و احسان شافعی (1393). «بررسی تأثیر نوسانات قیمت نفت بر تغییرات شاخص قیمت سهام در ایران»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، سال دهم، ش 43.
  2. راعی، رضا و سیدمحسن فاضلیان (1391). «بررسی و عرضه مدل رابطه بین ریسک کشوری و جذب سرمایه‌گذاری خارجی در کشورهای در حال‌ توسعه»، فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، سال ششم، ش 2.
  3. صیادی، محمد و جاوید بهرامی (1394). «ارزیابی اثرات سیاست‌های سرمایه‌گذاری درآمد نفتی بر متغیرهای عملکرد اقتصادی ایران: رویکرد تعادل عمومی پویا (DSGE)»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال چهارم، ش 16.
  4. عرفانی، علیرضا و اکرم چرم‌گر (1393). «بررسی تأثیر نااطمینانی قیمت نفت بر متغیرهای اقتصاد کلان ایران (روش گارچ چند‌متغیره BEKK)»، فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، سال‌ دهم، ش 40.
  5. محنت‌فر، یوسف (1395). «بررسی تأثیر شوک‌های نفتی بر متغیرهای اقتصاد کلان در ایران (1390-1350)، فصلنامه مطالعات اقتصاد کاربردی ایران، سال پنجم، ش 17.
  6. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1390). معرفی و نقد شاخص راهنمای بین‌الملل ریسک کشوری (ICRG)، انتشارات دفتر مطالعات محیط کسب و کار.
  7. Agliardi, E., R. Agliardi, M. Pinar, T. Stengos and N. Topaloglou (2012). "A New Country Risk index for Emerging Markets: A Stochastic Dominance Approach", Journal of empirical finance, 19(5).‏
  8. Antonakakis, N., I. Chatziantoniou and G. Filis (2014). "Dynamic Spillovers of Oil Price Shocks and Economic Policy Uncertainty", Energy Economics, 44.
  9. Benítez, P. C., I. McCallum, M. Obersteiner and Y. Yamagata (2007). "Global Potential for Carbon Sequestration: Geographical Distribution, Country Risk and Policy Implications", Ecological Economics, 60(3).
  10. Bouchet, M. H., E. Clark and B. Groslambert (2003). Country Risk Assessment: A Guide to Global Investment Strategy, John Wiley and Sons.
  11. Brown, C. L., S. T. Cavusgil and A. W. Lord (2015). "Country-risk Measurement and Analysis: A new Conceptualization and Managerial tool", International Business Review, 24(2).‏
  12. Brown, S. P. and M. K. Yücel (2002). "Energy Prices and Aggregate Economic Activity: an Interpretative Survey", The Quarterly Review of Economics and Finance, 42(2).
  13. Busse, M. and C. Hefeker (2007). "Political Risk, Institutions and Foreign Direct Investment", European Journal of Political Economy, 23(2).
  14. Chen, H., H. Liao, B. J. Tang and Y. M. Wei (2016). "Impacts of OPEC’s Political Risk on the International Crude Oil Prices: An Empirical Analysis Based on the SVAR Models", Energy Economics, 57.‏
  15. Cuadra, G. and H. Sapriza (2008). "Sovereign Default, Interest Rates and Political Uncertainty in Emerging Markets", Journal of International Economics, 76(1).
  16. Cuñado, J. and F. P. De Gracia (2003). "Do Oil Price Shocks Matter? Evidence for some European Countries", Energy Economics, 25(2).
  17. Erb, C. B., C. R. Harvey and T. E. Viskanta (1996). "Political risk, Economic Risk, and Financial Risk", Financial Analysts Journal, 52(6).
  18. Ewing, B. T. and M. A. Thompson (2007). "Dynamic Cyclical Comovements of Oil Prices with Industrial Production, Consumer Prices, Unemployment, and Stock Prices", Energy Policy, 35(11).
  19. Fayyad, A. and K. Daly (2011). "The Impact of Oil Price Shocks on Stock Market Returns: Comparing GCC Countries with the UK and USA", Emerging Markets Review, 12(1).
  20. Frenkel, M., A. Karmann and B. Scholtens (Eds.) (2004). Sovereign Risk and financial Crises. Berlin, Springer.
  21. Hammer, P. L., A. Kogan and M. A. Lejeune (2006). "Modeling Country Risk Ratings Using Partial Orders", European Journal of Operational Research, 175(2).‏
  22. Hammoudeh, S. and H. Li (2005). "Oil Sensitivity and Systematic Risk in Oil-sensitive Stock Indices", Journal of Economics and Business, 57(1).
  23. Hassan, M. K., N. C. Maroney, H. M. El-Sady and A. Telfah (2003). "Country Risk and Stock Market Volatility, Predictability and Diversification in the Middle East and Africa", Economic Systems, 27(1).
  24. Hoti, S. and M. McAleer (2005). "Modelling the Riskiness in Country Risk Ratings, Emerald Group Publishing Limited.‏
  25. http://www-personal.umich.edu/~lkilian/reaupdate.txt
  26. Husted, B. W. and J. M. De Sousa-Filho (2017). "The Impact of Sustainability Governance, Country Stakeholder Orientation, and Country Risk on Environmental, Social, and Governance Performance", Journal of Cleaner Production, 155.
  27. Iloie, R. E. (2015). "Connections between FDI, Corruption Index and Country Risk Assessments in Central and Eastern Europe", Procedia Economics and Finance, 32.‏
  28. Jaffe, A. M. and R. A. Manning (2000). "The Shocks of a World of Cheap Oil", Foreign Affairs.‏
  29. Johansen, S. and K. Juselius (1990). "Maximum Likelihood Estimation and Inference on Cointegration—with Applications to the Demand for Money", Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 52(2).
  30. Johansson, A. C. (2010). "Asian Sovereign debt and Country Risk",  Pacific-Basin Finance Journal, 18(4).‏
  31. Kilian, L. (2011). "Structural Vetor Autoregressions", Working Paper, 8515, University of Michigan.
  32. Kilian, L., A. Rebucci and N. Spatafora (2009). "Oil Shocks and External Balances", Journal of International Economics, 77(2).
  33. Killian, L. (2009). "Not all Oil price Shocks are Alike: Disentangling Demand and Supply Shocks in the Crude Oil Market", American Economic Review, 99 (3).
  34. Korhonen, I. and S. Ledyaeva (2010). "Trade Linkages and Macroeconomic Effects of the Price of Oil", Energy Economics, 32(4).
  35. Lee, C. C., C. C. Lee and S. L. Ning (2017). "Dynamic Rrelationship of Oil price Shocks and Country Risks", Energy Economics.‏ doi:10.1016/j.eneco.2017.01.028.
  36. Li, L., L. Yin and Y. Zhou (2016). "Exogenous Shocks and the Spillover Effects between Uncertainty and Oil Price", Energy Economics, 54.
  37. Liu, C., X. Sun, J. Chen and J. Li (2016). "Statistical Properties of Country Risk Ratings Under Oil Price Volatility: Evidence from Selected Oil-exporting Countries", Energy policy, 92.‏
  38. Lutkepohl, H. (2004). Applied Time Series Econometric, Cambridge University Press.
  39. Mehrara, M. and K. N. Oskoui (2007). "The Sources of Macroeconomic Fluctuations in Oil Exporting Countries: A Comparative Study", Economic Modelling, 24(3).
  40. Nandha, M. and S. Hammoudeh (2007). "Systematic Risk, and Oil Price and Exchange rate Sensitivities in Asia-Pacific Stock Markets", Research in International Business and Finance, 21(2).
  41. Narayan, P. K., S. Sharma, W. C. Poon and J. Westerlund (2014). "Do Oil Prices Predict Economic Growth? New Global Evidence", Energy Economics, 41.
  42. Nath, H. K. (2008). "Country Risk Analysis: A Survey of the Quantitative Methods", Available at SSRN 1513494.
  43. Nazmi, N. (2002). "Global Finance, Sovereign Risk and Economic Performance of Brazil", The Quarterly Review of Economics and Finance, 42(5).
  44. Oetzel, J. M., R. A. Bettis and M. Zenner (2001). "Country Risk Measures: how Risky are They?", Journal of World Business, 36(2).‏
  45. Park, J. and A. R. Ratti (2008)."Oil Price Shocks and Stock Markets in the US and 13 European Countries", Energy Economics, 30(5).
  46. Phillips, P. C. and P. Perron (1988). "Testing for a Unit Root in Time Series Regression", Biometrika, 75(2).
  47. PRS Group: http://epub.prsgroup.com/products/international-country-risk-guide-icrg
  48. Rafiq, S., R. Salim and H. Bloch (2009). "Impact of Crude Oil Price Volatility on Economic Activities: An Empirical Investigation in the Thai Economy", Resources Policy, 34(3).
  49. Reboredo, J. C. (2012). "Modelling Oil Price and Exchange Rate Co-movements", Journal of Policy Modeling, 34(3).
  50. Rios-Morales, R., D. Gamberger, T. Šmuc and F. Azuaje (2009). "Innovative Methods in Assessing Political Risk for Business Internationalization", Research in International Business and Finance, 23(2).‏
  51. Sari, R., M. Uzunkaya and S. Hammoudeh (2013). "The Relationship between Disaggregated Country Risk Ratings and Stock Market Movements: An ARDL Approach", Emerging Markets Finance and Trade, 49(1).‏
  52. Te Velde, D. W. and D. Bezemer (2006). "Regional Integration and Foreign direct Investment in Developing Countries", Transnational Corporations, 15(2).
  53. Van Gestel, T., B. Baesens, P. Van Dijcke, J. Garcia, J. A. Suykens and j. Vanthienen (2006). "A Process Model to Develop an Internal Rating System: Sovereign Credit ratings", Decision Support Systems, 42(2).‏
  54. Verma, R. and G. Soydemir (2006). "Modeling Country Risk in Latin America: A Country Beta Approach", Global Finance Journal, 17(2).‏
  55. Williams, A. and A. Siddique (2008). "The use (and abuse) of Governance Indicators in Economics: A Review", Economics of Governance, 9(2).‏
  56. Wu, G. and Y. J. Zhang (2014). "Does China factor matter? An Econometric Analysis of International Crude oil Prices", Energy Policy, 72.
  57. Yim, J. and H. Mitchell (2005). "Comparison of Country risk Models: Hybrid Neural Networks, Logit Models, Discriminant Analysis and Cluster Techniques", Expert Systems with Applications, 28(1).
  58. Zhao, L., X. Zhang, S. Wang and S. Xu (2016). "The Effects of Oil Price Shocks on Output and Inflation in China", Energy Economics, 53.