مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

راهبردهای مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد در فرایند کیفری (نقد و تحلیل ماده (66) قانون آیین دادرسی کیفری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه
2 استادیار دانشکده حقوق، دانشگاه دامغان
چکیده
بحث «سازما‌ن‌های مردم‌نهاد» و مشارکت این سازمان‌ها در فرایند کیفری یکی از جلوه‌های «سیاست جنایی مشارکتی» است که علاوه‌بر جنبه حمایتی از بزه‌دیده، به‌ویژه بزه‌دیدگان خاص نقش مهمی در تحقق حقوق شهروندی و پیشگیری از بزه‌دیدگی ثانوی ایفا می‌کنند، مضافاً اینکه در حوزه‌هایی که مدعی‌العموم به‌سادگی نمی‌تواند ورود کند و بحث تعقیب دچار مشکل می‌شود سازمان‌های مردم‌نهاد که امروزه برخی آنان را «دادستان خصوصی» یا «شبه‌دادستان» می‌نامند در تعامل با مدعی‌العموم قرار گرفته و سعی می‌کنند حامی حقوق جامعه و افراد در بحث اعلام جرم، اقامه دلیل، اعتراض به احکام دادگاه‌ها و ... باشند. در این مقاله سعی شده است با توجه به نوآوری آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در این زمینه و مطرح کردن سازمان‌های مردم‌نهاد در بحث اعلام جرم (ماده (66)) میزان مشارکت این سازمان‌ها و شرایط مداخله آنان در فرایند کیفری و چالش‌ها و نواقص در این زمینه ازجمله نحوه شکل‌گیری این سازمان‌ها در ایران و خلأهای موجود مورد نقد و بررسی قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

1. ابراهیمی، پیمان (1384). «بزه‌دیده به‌منزله شاکی و حقوق او در مقررات دادرسی کیفری ایران»، مجله حقوق دادگستری، ش 52 و 53.
2. امیر کواسمی، ایوب (1388). «علل رشد فزاینده سازمان‌های غیردولتی»، سیاست خارجی، وزارت امور خارجه، ش 88.
3. حسینی، سیدمحمد (1383). سیاست جنایی در اسلام و در جمهوری اسلامی ایران، تهران، انتشارات سمت.
4. خالقی، علی (1395). آیین دادرسی کیفری، چاپ 33، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوق شهر دانش.
5. _____ (1396). نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوق شهر دانش.
6. دهستانی اسفندآبادی، حسین (1386). «همکاری دولت و سازمان‌های مردم‌نهاد در توسعه»، مجله برنامه، ش 218.
7. راعی، مسعود و فرامرز عطریان (1393‌). «استقلال سازمان‌های غیردولتی در نظام حقوقی ایران، فرانسه و سوئیس»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 5، ش 2.
8. رمضانی قوام‌آبادی، محمدحسین (1390). «پیشگیری و سر‌کوب جرائم زیست‌محیطی در پرتو اقدامات سازمان‌های غیردولتی در نظام حقوقی ایران»، مجله حقوقی دادگستری، ش 75.
9. _____ (1394). «مطالعه تطبیقی وضعیت حقوقی سازمان‌های مردم‌نهاد در ایران و فرانسه، از تأسیس تا فعالیت»، مطالعات حقوق تطبیقی، ش 10.
10. زینالی‌، امیر و محمد‌باقر مقدسی (1391). «حق بزه‌دیده بر امنیت و اطلاع‌رسانی در فرایند کیفری»، تحقیقات حقوقی، ش 57.
11. ساقیان، محمدمهدی (1392). «تقریرات درس آیین دادرسی کیفری»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان.
12. _____ (1385). «اصل برابری سلاح‌ها در فرایند کیفری با تکیه بر حقوق فرانسه و ایران»، مجله حقوقی دادگستری، ش 56 و 57.
13. شیعه‌علی، علی، وحید زارع و مجتبی زارع (1394). «جایگاه سیاست جنایی مشارکتی واکنشی در مرحله تعقیب کیفری در حقوق ایران»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه تهران، دوره 2، ش 4 و 5.
14. طباطبائی موتمنی، منوچهر (1390). حقوق اداری، چاپ شانزدهم، تهران، سمت.
15. طهماسبی‌، جواد (1394). آیین دادرسی کیفری، جلد اول، تهران، بنیاد حقوق میزان.
16. قپانچی، حسام و حمیدرضا دانش‌ناری (1391). «الگوهای دوگانه فرایند کیفری کنترل جرم و دادرسی منصفانه»، آموزه‌های حقوق کیفری، سال دوم، ش 4.
17. قربانیان، حسین و مجید هراتیان نژادی (1390). «نقش نهادها و سازمان‌های دولتی و غیردولتی در پیشگیری از وقوع جرم»، ماهنامه کانون ـ کانون سر دفتران و دفتر یاران، ش 116.
18. کاترین، اس ویلیام (1383). «حمایت از بزه‌دیده و نهادهای مردمی»، ترجمه علی صفاری، مجله تحقیقات حقوقی، ش 40.
19. کوشکی، غلام‌حسن (1392). «سازمان‌های غیردولتی: از انفعال تا مشارکت رو به فعال در تعقیب دعوی عمومی (با نگاهی به قانون آیین دادرسی کیفری)»، پژوهشی حقوق کیفری، ش 4.
20. وبگاه فرهنگستان زبان ادب فارسی www.persian academy.ir.
21. وروایی، اکبر، همت محمدی و ایوب نوریان (1395). «مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد در فرایند کیفری»، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، ش 28.