مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

آسیب‌شناسی خط‌مشی‌گذاری دولت در عرصه خصوصی‌سازی برمبنای نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناس ارشد MBA، دانشکده مدیریت، علم و فناوری، دانشگاه صنعتی امیرکبیر
چکیده
به‌رغم همه تلاش‌های صورت گرفته در سال‌های اخیر؛ خصوصی‌سازی بدل به یک معضل پایدار در عرصه خط‌مشی‌گذاری دولت‌های مختلف شده است، این در حالی است که برنامه‌های توسعه پیشین نقش خصوصی‌سازی را به‌عنوان یک محرک و پیشران اقتصادی ترسیم کرده بودند. این تحقیق به آسیب‌شناسی ریشه‌های این عدم موفقیت دولت‌ها در اجرای سیاست‌های کلان خصوصی‌سازی در ایران می‌پردازد. به‌منظور شناخت دقیق‌تر عوامل گوناگون تأثیرگذار؛ مصاحبه‌های گوناگونی با اصحاب خصوصی‌سازی در بخش‌های مختلف اجرایی برمبنای روش داده بنیاد "Grounded Theory" به‌عنوان یک روش کیفی با رویکرد اکتشافی صورت گرفته است. بر‌اساس نتایج به‌دست آمده از کدگذاری مصاحبه‌های صورت گرفته و نیز مطالعه ادبیات تحقیق، عوامل آسیب‌زا در چهار دسته کلی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی با ذکر مصادیق مربوطه تفکیک شده‌اند. برمبنای تفکیک صورت گرفته راهکارهای برون‌رفت از وضعیت نامطلوب خصوصی‌سازی ارائه شده است. روش اجرا و نتایج این تحقیق به ارائه دیدگاهی کاربردی در جهت شناخت علل اصلی شکست این خطی‌مشی منجر می‌شود که می‌تواند به سیاستگذاران دیدگاه صحیحی را در سال‌های آتی جهت جبران عقب‌ماندگی برنامه‌های پیشین دهد. تجارب موفق پیشین حکم بر اهمیت خصوصی‌سازی به‌عنوان راهکار برون‌رفت از چالش‌های ذاتی اقتصاد دولتی و نیز عصر پرتلاطم امروز می‌دهند؛ این مقاله نیز در این راستا بر اینکه خصوصی‌سازی یک راهکار بلندمدت در مسیر رشد و توسعه اقتصادی ایران است تأکید می‌ورزد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  1. 1.آرمان، بهمن (1380). «خصوصی‌سازی خسته در ابتدای راه»، مجلس و پژوهش، ش 7.

    2.استونر، جیمز و ادوارد فریمن (1375). مدیریت، ج 2، چاپ اول، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

    3.اشتریان، کیومرث (1385). سیاستگذاری عمومی در ایران، چاپ اول، تهران، بنیاد حقوقی میزان.

    4.برومند،‌ شهرزاد و الهام میرتهامی (1389). «مروری اجمالی بر اهداف خصوصی‌سازی و تأثیر آن بر رشد اقتصادی و اشتغال»،‌ مجله جهان خصوصی‌سازی،‌ ش 1.

    5.حبیبی، علی و حسن خوشپور (1375). «ارزیابی سیاست خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی در ایران (1368-1374)»، مجله برنامه و بودجه، ش 7.

    6.رضائیان، علی (1388). مبانی سازمان و مدیریت، چاپ سیزدهم، تهران، سمت.

    7.سازمان برنامه و بودجه (1381). «قانون نحوه واگذاری سهام دولتی متعلق به دولت به ایثارگران و کارگران و اثرات آن بر روند واگذاری شرکت‌های دولتی»، دفتر هماهنگی امور بنگاه‌های اقتصادی.

    8._____ (1383). «ارزیابی عملکرد سیاست خصوصی‌سازی در ایران»، دفتر هماهنگی امور بنگاه‌های اقتصادی.

    9.سازمان خصوصی‌سازی (1394). «گزارش آمار عملکرد سالانه ارزش واگذاری سهام و دارایی بنگاه‌های مشمول واگذاری توسط سازمان خصوصی‌سازی از سال 1380 لغایت 11/10/1394 (به قیمت پایه سال 1390)».

    1. فردرو، محسن (1385). «نقش فرهنگ در خط‌مشی‌گذاری»، مجموعه مقالات مدیریت فرهنگی، نشر مه‌آسا.
    2. قلی‌پور، ‌رحمت‌الله (1387). حکمرانی خوب و الگوی مناسب دولت در ایران،‌ نشر دفتر گسترش تولید علم،‌ معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد.
    3. کاونتری، ویلیام فردریک و جان بارکر (1382). اصول مدیریت به زبان ساده، چاپ اول، تهران، دایره.
    4. کونتز،‌ هارولد، سیریل اودانل و ویهریخ هاینز (1381). اصول مدیریت، ترجمه محمدعلی طوسی و همکاران، ج 1، چاپ پنجم، تهران، سازمان مدیریت دولتی.
    5. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1381). بودجه‌ریزی در ایران (مسائل و چالش‌ها)، دفتر مطالعات برنامه‌ریزی و بودجه.
    6. ملک‌محمدی، حمیدرضا (1383). مدرس و سیاستگذاری عمومی، چاپ اول، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
    7. منوریان، عباس (1380). «خصوصی‌سازی: رویکردی تطبیقی»، فصلنامه مدیریت دولتی،‌ ش 53 و 54.
    8. نصیر‌زاده، غلامرضا (1383). خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی، تهران، انتشارات کمال علم.
    9. هاولت، مایکل و ام. رامش (1380). مطالعه خط‌مشی عمومی،‌ ترجمه عباس منوریان و ابراهیم گلشن، نشر فرهنگ اسلامی.
    10. همتی، محمد، مرضیه اردکانی‌زاده و فوزیه قربانیان (1390). «اولویت‌بندی موانع خصوصی‌سازی؛ از طریق فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی»، تهران، همایش ملی خصوصی‌سازی.
    11. وزارت اقتصاد و امور دارایی (1387). سیاست‌ها و خط‌مشی‌های اجرایی برای تحقق اهداف سیاست‌های کلی اصل(44) قانون اساسی، موضوع بند «1» ماده (42).
      1. Charmaz, K. (2014). Constructing Grounded Theory APractical Guide Through Qualifative Analysis, Second Edition, London, Sage.
      2. Starr, Paul (1988). "The Meaning of Privatization", Yale Law and Policy Review Journal, 6(1).
      3. Parker, D. (2013). "The Official History of Privatization", Vol. II: Popular Capitalism, 1987-97, Routledge, Whitehall Histories, Government Official History.