تأثیر تکانه کسری بودجه بر کسری حساب جاری در حضور تکانه تولید: بررسی پدیده «واگرایی دوگانه» در اقتصاد ایران (1390:4-1369:1)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز

3 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی از دانشگاه شیراز

چکیده

هدف اصلی این مطالعه، بررسی تأثیر تکانه کسری بودجه بر کسری حساب جاری در حضور تکانه تولید، در اقتصاد ایران است. در کنار آن، بررسی تأثیر تکانه کسری بودجه بر نرخ ارز، تأثیر تکانه تولید بر کسری بودجه و تأثیر تکانه تولید بر کسری حساب جاری به‌عنوان اهداف فرعی، تعقیب شده‌اند. به‌منظور دستیابی به این اهداف، از الگوی خودرگرسیون برداری و توابع واکنش ضربه‌ای و تجزیه واریانس استفاده شده است. الگو شامل چهار متغیر کسری بودجه، حساب جاری، تولید ناخالص داخلی و نرخ ارز واقعی است. نتایج این مقاله، نشان‌دهنده رابطه منفی بین کسری بودجه و کسری حساب جاری است. به‌عبارت‌دیگر پدیده «واگرایی دوگانه» در اقتصاد ایران تأیید می‌شود. از طرفی، در هر دو حالت تأثیر تکانه درآمد و مخارج دولت بر اجزای حساب جاری، پدیده «واگرایی دوگانه» به‌صورت ضعیف، تأیید شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Effect of Budget Deficit Shock on the Current Account Deficit in the Presence of Output Shocks: the Twin Divergence Phenomenon in Iran (1990:1- 2011:4)

نویسندگان [English]

  • Jafar Ghaderi 1
  • Alihossein Samadi 2
  • Batool Ghaderi Sani 3
چکیده [English]

The main purpose of this paper is study the effects of budget deficit shock on the current account deficit in the presence of output shocks in Iran's economy. Moreover, the impacts of budget deficit shock on the exchange rate, GDP shock on the budget deficit and the current account deficit are also analyzed. To achieve these goals, we have used a Vector Autoregressive Model (VAR), Impulse response functions and Variance decomposition. In estimation, we have utilized four variables as budget deficit, current account, GDP and real exchange rate. The results of effect of GDP shock on the budget deficit and current account deficit indicate a negative relation between these two deficits. In other words, the phenomenon of "twin divergence" has been verified. On the other hand, in both cases, the government revenue and the government expenditure shocks on the components of current account, the phenomenon of "twin divergence" weakly has been verified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Twin Divergence
  • Budget Deficit Shock
  • Impulse Response
  • Variance Decomposition
1. برومندجزی، شهرزاد و آزادمهرکهرام (1384). «اثر کسری بودجه و نرخ ارز بر کسری حساب جاری تراز پرداخت‌های خارجی ایران»، پژوهشنامه اقتصادی، 5 (17).

2. پارسا، امید‌علی (1374). «اثر انبساط مالی دولت بر تراز تجاری در ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

3. دلاوری، مجید و اسماء کریمی‌کیا (1387). «بررسی تأثیر سیاست مالی بر تراز تجاری ایران با تأکید بر مخارج دولتی»، مجله تحقیقات اقتصادی، 43 (85).

4. زمانی‌راد، عباس (1377). «برآورد رابطه تعادلی بلندمدت بین کسری بودجه و کسری تراز تجاری با استفاده از تکنیک همگرایی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.

5. زوارئیان، منصوره (1382). «بررسی رابطه بین کسری بودجه دولت و کسری حساب‌ جاری در اقتصاد ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

6. شقاقی شهری، وحید (1384). «بررسی متغیرهای کلان اقتصادی مؤثر بر کسری حساب جاری ایران»، جستارهای اقتصادی، 2(3).

7. شیوا، رضا و ناصر خیابانی (1375). «ارتباط کسری بودجه و کسری تراز تجاری در ایران: آزمونی به روش همگرایی بلندمدت»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی شریف، دوره 12، ش 12.

8. صمدی، علی‌حسین (1374). «بررسی رابطه بین کسری بودجه دولت و تراز تجاری در اقتصاد ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.

9. صمدی، علی‌حسین و رضیه تابنده (1386). «کسری تجاری در اقتصاد ایران: دولت یا بخش خصوصی»، پژوهشنامه اقتصادی، پیاپی 26.

  1. صمدی، علی‌حسین و سکینه اوجی‌مهر (1390). «ارزیابی ماهیت سیاست مالی و بررسی خاصیت رفتار ادواری آن: مورد ایران (1386-1353)»، جستارهای اقتصادی، 8 (16).
  2. فرح‌بخش، ندا و اسداله فرزین‌وش (1388). «اثرکسری بودجه بر کسری حساب جاری و رشد اقتصادی»، مجله تحقیقات اقتصادی، 44 (88).
  3. قادری ثانی، بتول (1389). «اثر تکانه کسری بودجه بر کسری حساب جاری: مورد اقتصاد ایران (1385:4-1369:1)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.
  4. قارون، معصومه (1371). «بررسی اثرات سیاست مالی بر حساب جاری تراز پرداخت‌ها»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
  5. محمدی، حسن (1373). «سیاست مالی و تراز تجاری (بررسی تجربه اقتصاد ایران)»، مقاله ارائه شده در کنفرانس ماهانه مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی.
  6. مهرآرا، محسن و مهدی مرادی (1387). «بررسی تأثیرات کسری بودجه، نرخ ارز حقیقی و رابطه مبادله بر کسری حساب جاری کشورهای صادرکننده نفت عضو (OPEC)»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، ش 47.
  7. مؤمنی وصالیان، هوشنگ (1375). «تحلیل رابطه کسری بودجه و تراز پرداخت‌ها در مورد ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع).
  8. نجارزاده، رضا و وحید شقاقی شهری (1384). «عوامل مؤثر بر کسری حساب جاری ایران»، مجله تحقیقات اقتصادی، ش 71.
    1. Abell, J. D. (1990). "The Role of the Budget Deficit During the Rise in the Dollar Exchange Rate from 1979-1985", Southern Economic Journal, Vol. 57.
    2. Ahsan, M. H. (1989). "Effect of Budget Deficit on the Current Account: The Case of the Philippines." in: Mario I. Blejer and Ke-Young Chu, Fiscal Policy, Stabilization and Growth in DC, IMF Press ch. 12.
    3. Alkswani, M. A. (2000). "The Twin Deficits Phenomenon in Petroleum Economy: Evidence from Saudi Arabia", ERF 7th Annual Conference: Trends and Prospects for Growth, Amman, Jordan, 26 October 2000 - 29 October 2000.
    4. Anouruo, E. and S. Ramchander (1998). "Current Account and Fiscal Deficits: Evidence from Five Developing Economies of Asia", Journal of Asian Economies, Vol. 9.
    5. Aqeel, A. and M. Nishat (2000). " The Twin Deficits Phenomenon: Evidence from Pakistan", The Pakistan Development Review, Vol. 39 (4).
    6. Bachman, D. D. (1992). "Why is the US Current Account Deficit so Large? Evidence from Vector Autoregressions", Southern Economic Journal, Vol. 59 (2).
    7. Baharumshah, A. Z. and E. Lau (2006). "Twin Deficits Hypothesis in SEACEN Countries: A Panel Data Analysis of Relationships Between Public Budget and Current Account Deficits", Applied Econometrics and International Development, Vol. 6.
    8. Bartoli, G. (1986). "Fiscal Expansion and External Current Account Imbalances", in: Mario I. Blejer and Ke- Young Chu; Fiscal Policy, Stabilization and Growth in DC, IMF Press ch. 8.
    9. Betts, C. and M. B. Devereux (2001). "The International Effects of Monetary and Fiscal policy in a Two-country Model", in: Mony, Capital Mobility and Trade: Essays in Honor of Robert A. Mundell, IMF Press ch. 1.
    10. Chang, J. and Z. Hsu (2009). "Causality Relationships between the Twin Deficits in the Regional Economy", Department of Economics National Chi Nan University.
    11. Darrat, A. F. (1988). "Have Large Budget Deficits Caused Rising Trade Deficits?", Southern Economic Journal, Vol. 54(4).
    12. Enders, W. and B. S. Lee (1990). "Current Acount and Budget Deficits: Twins or Distant Cousins?", The Review of Economics and Statistics, Vol. LXXII.
    13. Erceg, Christopher, J. Luca Guerrieri and Christopher Gust (2005). "Expansionary Fiscal Shocks and the Trade Deficit, Board of Governors of the Federal Reserve System", International Finance Discussion Paper, 825, Washington, DC.
    14. Ghebreselassie, Y. T. and P. Burger (2003). "Twin Deficit Problems in Developing Countries: The case of Eritrea", Economics Working Paper Series Department of Economics, UFS. Wp04/03.
    15. Hatemi, A. and G. Shukur (2002). "Multivariate Based Causality Test of Twin Deficits in the U.S", Journal of Applied Statistics, Vol. 20.
    16. Kasibhatla, K., M. Johanson, J. Malindretos and A. Arize (2001). " Twin Deficits revisited", Journal of Business and Economic Studies, Vol. 7.
    17. Khalid, A. M. and T. W. Guan (1999). "Causality Tests of Budget and Current Account Deficits: Cross-country Comparisons", Empirical Economics, Vol. 24.
    18. Kim, S. and N. Roubini (2008). "Twin Deficit or Twin Divergence? Fiscal Policy ,Current Account, and Real Exchange Rate in the US", Journal of International Economics,Vol. 74.
    19. _______ (2004). "Twin Divergence? Fiscal Policy ,Current Account, and Real Exchange Rate in the US", Paper Presented at the Econometric Society, North American Winter Meeting, Sandieg.CA.
    20. Kulkarni, K. G. and E. L. Erickson (2001). "Twin Deficit Revisited: Evidence from India, Pakistan, and Mexico", The Journal of Applied Business Research, Vol. 17 (2).
    21. Lau, E. and A. Z. Baharumshah (2004). " On the Twin Deficits Hypothesis: Is Malaysia Different?", Pertanika J. Soc. Sci. and Hum, Vol. 12, Iss. 2.
    22. Marinheiro, C. F. (2008). "Ricardian Equivalence, Twin Deficits, and the Feldstein–Horioka puzzle in Egypt", Journal of Policy Modeling, Vol. 30.
    23. Mukhtar, T., M. Zakaria and M. Ahmed (2007). "An Empirical Investigation for the Twin Deficits Hypothesis in Pakistan", Journal of Economic Cooperation, Vol. 28.
    24. Obstfeld, M. and K. Rogoff (1994). "Exchange Rate Dynamics Redux", The Journal of Political Economy, Vol. 103, No. 3.
    25. Pahlavani, M. and A. S. Saleh (2009). " Budget Deficits and Current account Deficits in the Philippines: A Casual Relationship?", American Journal of Applied Sciences, Vol. 6 (8).
    26. Payesteh, S. (2008). "Do the Federal Deficits Matter?", International Business and Economics Research Journal, Vol. 7.
    27. Ratha, A. (2010). "Twin Deficits or Distant Cousins? Evidence from India", No 10-05 Classification- F 32, H 62, Working Papers from Saint Cloud State University, Department of Economics.
    28. Rosenweing, J. A. and E. W. Tallman (1993). "Fiscal Policy and Trade Adjustment: Are the Deficits Really Twinse?", Economic Inquiry, Vol. 31.
    29. Samadi, A. H. (2006). "The Twin Deficits Phenomenon in Some MENA Countries", Iranian Economic Review, Vol. 10, No.16.
    30. Vamvoukas, G. (1998). "The Relationship between Budget Deficits and Demand: Evidence from a Small Economy", Applied Economics, Vol. 30.
    31. Winner, L. E. (1993). "The Relationship of the Current Account Balance and the Budget Balance", American Economist, Vol. 37.
    32. Zeitz, J. and D. K. Pemberton (1990). "The U. S. Budget and Trade Deficits:A Simultaneous Equation Model", Southern Economic Journal, Vol. 57.