مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

تأثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی روی سلامت روانی در استان‌های ایران (1391-1378)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نادر مهرگان 1
ثمینه قاسمی فر 2
حسین سهرابی وفا 3
خسرو رشید 4
1 دانشیار دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا همدان
2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا همدان
3 دانشجوی دکتری اقتصاد توسعه، دانشکده علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی
4 استادیار دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا همدانن
چکیده
جامعه سالم یکی از عوامل مؤثر در توسعه هر کشوری است. سلامت جامعه دارای ابعاد متنوع و گوناگونی است که سلامت روانی یکی از ابعاد مهم آن به‌شمار می‌آید. همچنین در هر جامعه‌ای ارتقای شاخص‌های سلامت روان منجر به بهبود بهره‌وری و افزایش بازدهی نیروی کار می‌شود. در این پژوهش شاخص سلامت روان به کمک سیستم استنتاج فازی براساس داده‌های 30 استان کشور برای سال‌های 1391-1378 برآورد شد و پرسشنامه‌ای منطبق با روش فازی و به کمک پنج عامل فردی ـ اجتماعی مؤثر بر سلامت روانی تنظیم و توسط 30 نفر از نخبگان روانشناس کشور تکمیل شد و در نهایت رابطه بین متغیرهای کلان اقتصادی و اجتماعی بر شاخص سلامت روان به روش اقتصادسنجی پانل دیتا (1391-1378) برآورد شد. نتایج تحقیق ضمن تأیید وضعیت مطلوب‌تر استان‌های خراسان جنوبی و شمالی و وضعیت نامطلوب استان‌های فارس، تهران و اصفهان نشان می‌دهد که متغیر بیکاری، ضریب جینی، نرخ شهرنشینی و تورم رابطه معکوس و معناداری با سلامت روانی دارند و متغیر رشد اقتصادی و سرمایه اجتماعی رابطه مثبت و معناداری با شاخص سلامت روان دارد.
کلیدواژه‌ها
شاخص سلامت روان
بیکاری
تورم
ضریب جینی
موضوعات

  1. 1. احمدی، علی‌محمد، حسن محمد‌غفاری و سیدجواد عمادی (1388). «رابطه متغیرهای کلان اقتصادی با سلامت در ایران»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی رفاه اجتماعی، 10(39).

    2. پژویان، جمشید و ویدا واعظی (1390). «ارتباط بین شاخص توزیع درآمد و شاخص سلامت در ایران»، پژوهشنامه اقتصادی، 11(2).

    3. تاسیک، مارک (1386). جامعه‌شناسی بیماری‌های روانی، ترجمه احمد عبداللهی، تهران، سمت.

    4. کریمی، ایرج (1384). اقتصاد سلامت، ج 2، تهران، نشر گپ.

    5. مهرگان، نادر و حسن دلیری (1391). «برآورد روند سرمایه اجتماعی در استان‌های ایران»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصاد، 20(64).

    6. نوربالا، احمدعلی (1390). «سلامت روانی ـ اجتماعی و راهکارهای بهبود آن»، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 17(2).

    7. Andreea, P., V. Ioana, Erik Ingen and Wim Oorschotv (2013). "Inequality, Wealth and Health: Is Decreasing Income Inequality the Key to Create Healthier Societies?", Soc Indic Res 113.

    8. Albo, C., E. P. Uphoff, M. Stafford, D. Ballas, R. G. Wilkinson and K. E. Pickett (2014). "The Effects of Socioeconomic Incongruity in the Neighbourhood on Social Support, Self-Esteem and Mental Health in England", Social Science and Medicine 111.

    9. Costa-Font, J., C. Hernandez-Quevedo and A. Sato (2013). "A‚ Health Kuznets ‘Curve‘? Cross-Country and Longitudinal Evidence", Cesifo Working Paper No. 4446.

    1. Coon, D. and J. O. Mitterer (2010). "Introduction to Psychology: Gateways to Mind and Behavior", Belmont, CA, USA: Wadsworth, Cengage Learning12, 45.
    2. Economou, M., M. Madianos, L. E. Peppou, K. Souliotis, A. Patelakis and C. Stefanis (2014). "Cognitive Social Capital and Mental Illness During Economic Crisis: A Nationwide Population-Based Study in Greece", Social Science and Medicine 100.
    3. Eisenberg, P. and P. F. Lazarsfeld (1938). "The Psychological Effect of Unemployment", Psychological Bulletin 35.
    4. Fayissa, B. and P. Gutema (2005). "Estimating A Health Production Function for Sub-Saharan Africa", Applied Economics, 37(2).
    5. Fryer, D. M. (1986). "Employment Deprivation and Personal Agency During Unemployment: A Critiacal Discussion of Jahoda's Explanation of the Psychological Effects of Unemployment", Social Behavior 1.
    6. Gangadharan, Lata and M. Rebecca Valenzuela (2001). "Interrelationships Between Income, Health and the Environment: Extending the Environmental Kuznets Curve", Ecological Economics 36.
    7. Harpham, T., E. Grant and Carols Rodriguez (2003). "Mental Health and Social Capital In Cali Colombia", Journal of Social Science and Medicine 5.
    8. Harpham, T. and K. Mckenzie (2006). Social Capital and Mental Health, London, Jessica Kingsley Publishers.
    9. Jahoda, M. (1982). Employment and Unemployment, A Social Psychological Perspective, London, Cambridge University Press.
    10. Jang, J. S. R. (1993). "ANFIS: Adaptive-Network-Based Fuzzy Inference System", IEEE Transactions on Systems, Man and Cybernetics, 23(3).
    11. Knapp, M. and V. Iemmi (2014). "Noncommunicable Disease: The Case of Mental Health", Macroeconomic Effect of Encyclopedia of Health Economics 2.
    12. Marcus, J. (2013). "The Effect of Unemployment on the Mental Health of Spouses-Evidence from Plant Closures in Germany", Journal of Health Economics, 32.
    13. Mikkonen, J. and D. Raphael (2010). Social Determinants of Health: The Canadian Facts, Library and Archives Canada Cataloguing in Publication.
    14. Mohseni-Cheraghlou, A. (2013). "Labor Markets and Mental Wellbeing: Labor Market Conditions and Suicides in The United States (1979–2004)", The Journal of Socio-Economics 45.
    15. Murray, C. J. L., A. D. Lopez, C. D. Mathers and C. Stein (2001). "The Global Burden of Disease 2000 Project", Global Programme on Evidence for Health Policy Discussion Paper, No. 36 ,World Health Organization.
    16. Lindström, Martin, Maria Fridh and Maria Rosvall (2014). "Economic Stress in Childhood and Adulthood and Poor Psychological Health: Three Life Course Hypotheses", Psychiatryresearch 215.
    17. Phillips, J. A. and C. N. Nugent (2014). "Suicide and the Great Recession of 2007-2009: The Role of Economic Factors in the 50 U.S.", States Social Science and Medicine 116.
    18. Ruhm, C. J. (2003). "Good Times Make You Sick", Journal of Health Economics 22.
    19. Stamm, B. H. and A. D. Kirkwood (2012). "A Community-Based Suicide Prevention Planning Manual for Designing A Program Just Right for Your Community", Idaho State University, Pocatello and Meridian.
    20. Teff, Nathan (2011). "Insights on Unemployment,Unemployment Insurance and Mental Health", Journal of Health Economics 3.
    21. WHO (World Health Organization), (2004 and 2014). World Health Report.
    22. Zadeh, L. A. (1996). "Fuzzy Logic = Computing With Words", IEEE Trans Fuzzy Systems 4(2).