مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

امکان‌سنجی حمایت از ایده‌ در حال توسعه به مثابه مال فکری در حقوق ایران: تحلیلی نقادانه و چارچوبی نوین با رویکرد اقتصادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری دانشگاه قم
2 دانش‌آموخته دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
رویکرد سنتی نظام حقوق مالکیت فکری ایران مبنی بر نفی حمایت از ایده‌‌ها، با توجه به نقش حیاتی ایده در حال توسعه در اقتصاد دانش‌بنیان و کارآفرینی، ناکارآمد و نیازمند بازنگری است؛ زیرا این رویکرد، نیاز‌های تجاری و اقتصادی عصر حاضر را نادیده گرفته و ایده در حال توسعه را در برابر سوءاستفاده آسیب‌پذیر می‌سازد. لذا، پژوهش حاضر به شیوه تحلیلی-انتقادی و با استفاده از روش گردآوری کتابخانه‌ای به ارزیابی مبانی حقوقی و اقتصادی می‌پردازد، و در پی پاسخ به این پرسش است که آیا مبانی اقتصادی و حقوقی می‌توانند حمایت از ایده در حال توسعه را به مثابه مال فکری توجیه و اثبات نمایند؟ بر این اساس، فرضیه اصلی تحقیق بر این مبنا استوار است که ایده در حال توسعه به دلیل ماهیت نوآورانه، پتانسیل تجاری و سرمایه‌گذاری صرف‌شده، یک دارایی فکری بینابینی و متمایز محسوب می‌شود و نیازمند چارچوب حمایتی نوین و متمایز از قالب‌‌های سنتی است تا انگیزه نوآوری حفظ شده و تجاری‌سازی تسهیل گردد. نتایج تحقیق، ضمن تأیید این فرضیه، نشان می‌دهد که مبانی سنتی عدم حمایت ایده یعنی تعارض با منافع عمومی و تعارض با ترجیحات اقتصادی کشور در ارتباط با نوآوری‌‌های خارجی در مورد ایده در حال توسعه نه‌تنها صدق نمی‌کند بلکه به نظر می‌رسد بتوان در راستای حمایت از ایده در حال توسعه بر آنها استناد کرد؛ به عبارت دیگر، این ایده از نظر ماهوی با ویژگی‌‌های مال فکری انطباق کامل دارد و حمایت از آن برای حفظ انگیزه نوآوری‌‌های پیچیده و تسهیل تجاری‌سازی امری ضروری است. در نهایت، برای رفع چالش‌‌های عملی و تضمین حقوق پدیدآورنده، پیشنهاداتی کاربردی ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405