امروزه با توجه به رشد روز افزون ابزارهای هوشمند از یک سو، فراوانی معاملات از دیگر سو، بسیاری از تجار و شرکتهای تجاری اعمال حقوقی خود را از رهگذر ابزارهای هوشمند انجام میدهند. یکی از مصادیق این مسئله، انعقاد قرارداد با استفاده از نماینده هوشمند است؛ به این معنا که بسیاری از اشخاص انعقاد قرارداد را به نمایندگان هوشمند میسپارند. ابزارهای هوشمند به نمایندگی از شرکتها یا اشخاص حقیقی اقدام به انعقاد قرارداد میکنند. با توجه به اینکه ابزارهای هوشمند بسان انسان حقیقی دارای اراده نیستند، پرسش اساسی نسبت به اعتبار و تأثیرگذاری اعمال نماینده هومشند برتعهدات اصیل مطرح میشود. پژوهش فرارو با تمسک به روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانهای در پی پاسخ به پرسش مزبور است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که با تمسک به ضوابط فقهی و حقوقی میتوان این گونه قراردادها را متعبر انگاشته، تأثیرگذاری اعمال نمایندگان هوشمند بر تعهدات اصیل را توجیه نمود. از نظر حقوقی با استناد به انگارههای عدم ضرروت وجود قصد اختصاصی در هر قرارداد، انگاره ایجاب یکطرف، انگاره شخصیت حقوقی نماینده هوشمند، مکتب ظاهری و انگاره اراده امتدادی تفویضی، اعتبار قراردادهای برخاسته از نمایندگی هوشمند را توجیه نمود و سخن از امکان تأثیر این نوع نمایندگی برتعهدات اصیل به میان آورد. از نظر فقهی نیز با تمسک به قواعد حفظ نظام و سلطنت میتوان چنین قراردادهای را توجیه نموده، از تأثیر اعمال نماینده قراردادی برتعهدات سخن گفت.
مبارز، سید حسن، شبیری زنجانی، سید حسن، قیاسی سرک، سیامک و واعظی، محمد علی. (1405). تحلیل تطبیقی مبانی تأثیراعمال نماینده هوشمند بر تعهدات اصیل از منظر فقه، حقوق و اسناد بین المللی. (e11765). مجلس و راهبرد، ()، e11765 https://doi.org/10.22034/mr.2026.18475.6180
MLA
مبارز، سید حسن، شبیری زنجانی، سید حسن، قیاسی سرک، سیامک، و واعظی، محمد علی. "تحلیل تطبیقی مبانی تأثیراعمال نماینده هوشمند بر تعهدات اصیل از منظر فقه، حقوق و اسناد بین المللی" .e11765 ، مجلس و راهبرد، ، 1405، e11765. doi: 10.22034/mr.2026.18475.6180
HARVARD
مبارز، سید حسن، شبیری زنجانی، سید حسن، قیاسی سرک، سیامک، و واعظی، محمد علی. (1405). 'تحلیل تطبیقی مبانی تأثیراعمال نماینده هوشمند بر تعهدات اصیل از منظر فقه، حقوق و اسناد بین المللی'، مجلس و راهبرد، (), e11765. doi: 10.22034/mr.2026.18475.6180
CHICAGO
مبارز، سید حسن، شبیری زنجانی، سید حسن، قیاسی سرک، سیامک و واعظی، محمد علی، "تحلیل تطبیقی مبانی تأثیراعمال نماینده هوشمند بر تعهدات اصیل از منظر فقه، حقوق و اسناد بین المللی." مجلس و راهبرد، (1405): e11765, doi: 10.22034/mr.2026.18475.6180
VANCOUVER
مبارز سید حسن، شبیری زنجانی سید حسن، قیاسی سرک سیامک، واعظی محمد علی. تحلیل تطبیقی مبانی تأثیراعمال نماینده هوشمند بر تعهدات اصیل از منظر فقه، حقوق و اسناد بین المللی. مجلس و راهبرد. 1405;():e11765. doi: 10.22034/mr.2026.18475.6180