مجلس و راهبرد

مجلس و راهبرد

بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر امنیت زیست‌محیطی ایران: الزامات تقنینی مجلس شورای اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری مطالعات بریتانیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران
چکیده
تغییرات اقلیمی به عنوان تهدیدی چندبعدی، امنیت زیست‌محیطی ایران را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کیفی مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی، به بررسی ابعاد تأثیر تغییرات اقلیمی بر منابع آب، امنیت غذایی، سلامت عمومی و مهاجرت داخلی پرداخته و پیامدهای امنیتی آن را در چارچوب نظریه امنیت‌سازی مکتب کپنهاگ و رویکرد امنیت انسانی تبیین می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که افزایش دما، کاهش بارش‌ها و تشدید خشکسالی‌ها منجر به بحران آب، افت تولیدات کشاورزی، افزایش ریزگردها و مهاجرت اجباری جمعیت شده و این عوامل زنجیره‌ای از تهدیدهای اجتماعی، اقتصادی و راهبردی را ایجاد کرده‌ که پایداری امنیت ملی را تضعیف می‌نماید. قوانین موجود مانند قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و قانون هوای پاک، اگرچه چارچوب اولیه‌ای فراهم آورده‌اند، اما فاقد جامعیت و تمرکز بر سازگاری اقلیمی بوده و خلأهایی در نظارت، بودجه‌بندی و سیاست‌گذاری یکپارچه دارند. پژوهش بر این فرضیه استوار است که تغییرات اقلیمی تهدید راهبردی چندبعدی برای امنیت زیست‌محیطی ایران است و نظام تقنینی فعلی بدون اصلاحات ساختاری قادر به پاسخگویی مؤثر نیست. در نتیجه، مجلس شورای اسلامی می‌تواند با تصویب قانون جامع سازگاری با تغییرات اقلیمی، ایجاد کمیسیون ویژه، تخصیص بودجه هدفمند و الزام گزارش‌دهی سالانه دولت، نقش کلیدی در امنیت‌سازی این مسئله ایفا کند و تاب آوری ملی را ارتقا دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405