آب یکی از بنیادی‌ترین منابع زیستی و توسعه‌ای است که در کشورهای خشک و نیمه‌خشک، از جمله ایران، به‌شدت تحت تأثیر تغییرات جمعیتی، شهرنشینی، الگوهای مصرف، ظرفیت نهادی و کیفیت مدیریت منابع قرار دارد. رابطه جمعیت و منابع آب صرفاً رابطه‌ای خطی میان تعداد جمعیت و حجم آب در دسترس نیست، بلکه در بستری چندبعدی شامل تراکم جمعیت، سطح شهرنشینی، پراکنش فضایی جمعیت، ساختار مصرف، ظرفیت زیرساختی و پاسخ‌های مدیریتی شکل می‌گیرد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تطبیقی و فضایی وضعیت پوشش شبکه فاضلاب در نسبت با پراکنش جمعیت و تنش آبی در استان‌های ایران انجام شده است. داده‌های پژوهش از مرکز آمار ایران، وزارت نیرو، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور و منابع پژوهشی مرتبط استخراج شده و در قالب شاخص فالکن مارک، نسبت جمعیت شهری و روستایی تحت پوشش شبکه فاضلاب و نقشه‌های فضایی استانی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه ایران در پوشش آب آشامیدنی وضعیت نسبتاً مطلوبی دارد، اما در زمینه پوشش شبکه فاضلاب، به‌ویژه در استان‌های دارای تنش آبی و جمعیت شهری قابل‌توجه، شکاف مدیریتی محسوسی مشاهده می‌شود. یافته‌های تطبیقی نشان می‌دهد که در برخی استان‌های خشک و کم‌آب، با وجود نیاز بالاتر به مدیریت فاضلاب و بازچرخانی پساب، سطح پوشش شبکه فاضلاب پایین‌تر از انتظار سیاستی است. از این رو، توسعه شبکه فاضلاب و بازچرخانی آب باید به‌عنوان بخشی از سیاست مدیریت یکپارچه منابع آب، به‌ویژه در استان‌های دارای تنش آبی شدید و جمعیت شهری بالا، مورد توجه قرار گیرد.