Majlis and Rahbord

Majlis and Rahbord

Perspective of the position of clean energies in the 2035 horizon of the political economy of the Islamic Republic of Iran

Document Type : Research Paper

Authors
1 PhD student, Department of Political Science and International Relations, Sha.C., Islamic Azad University, Shahrood, Iran
2 Assistant Professor, Department of Political Science and International Relations, Sha.C.,, Islamic Azad University, Shahrood, Iran (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Political Science and International Relations, Sha.C., Islamic Azad University, Shahrood, Iran
Abstract
توسعه انرژی‌های پاک در گستره جهان در دهه‌های اخیر نسبتا چشم‌گیر بوده است. جمهوری اسلامی ایران نیز متاثر از رویکرد جهانی به انرژی‌های پاک و تا حدی بواسطه نگرانی‌ها و تعهدات زیست محیطی و امنیت انرژی، تلاش‌هایی در این زمینه داشته است. این مقاله با هدف بررسی جایگاه انرژی‌های پاک در اقتصاد سیاسی ایران در افق 2035 و با رویکرد آینده پژوهی و روش سناریو نویسی و تکیه بر اسناد و منابع مکتوب، بر مبنای نظریه «دولت رانتیر» می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که جایگاه انرژی‌های پاک در ساختار اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران تا افق 2035 چگونه خواهد بود؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که ظرفیت‌های عظیم بالقوه انرژی پاک در ایران، زمینه بهره‌مندی از این انرژی‌ها را فراهم آورده است، اما نتایج چندان قابل توجه نبوده است. ساختار رانتی اقتصاد ایران از یک سو و عدم سرمایه‌گذاری و انتقال فناوری ناشی از تحریم‌ها از سوی دیگر، از مهمترین دلایل این عدم موفقیت است. مصرف بیشتر از میانگین جهانی و اتکای انرژی کشور در مقیاس گسترده به سوخت‌های فسیلی، ارزان و در دسترس بودن این سوخت‌ها، بروکراسی متمرکز دولتی، اولویت انرژی‌های فسیلی در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی‌ها، عمدتا متاثر از رانت، استمرار تحریم‌ها و فقدان سرمایه‌گذاری و انتقال فناوری‌های نوین به همراه ناآگاهی مدیران ملی و محلی، این سناریوی محتمل را تایید می‌کند که در افق 2035 انرژی‌های فسیلی نقش قاطعی در ساختار اقتصاد سیاسی انرژی ایران خواهند داشت و جایگاه انرژی پاک قابل توجه نخواهد بود.
Keywords
Subjects


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 01 August 2026