مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 Long-term Policy-making Process on Development فرایند سیاستگذاری بلندمدت توسعه 5 38 70 FA فرشاد مؤمنی استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی رضا زمانی دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2012 05 19 Identifying the prevailing social order is the basic core of the long-term policy-making process on development in developing countries so that long-term policies could be designed based on the gradual changing of the social order. Evaluating the success rate of the policies is based on considerations of political economy. While latent social conflicts in policies are considered, losers and winners of policy-makings are identified and compensatory mechanisms for losers are designed in overall context of gradual improvement of social order. Then, methods of organizing policies are considered on the basis of proximate causes (i.e., physical and human investing and technology) and fundamental causes (i.e., institutions, culture and geography) of development. Designing a consistent policy package based on the approach leads to a double balance of economic and political systems and to balanced development and avoids involving in the low-level equilibrium trap and its consequences (including riot, coup and revolution). The article shows that Iranian experiences on development are consistent with this approach. هسته اصلی فرایند سیاستگذاری بلندمدت توسعه کشورهای در حال توسعه، شناسایی نوع نظم اجتماعی حاکم بر آن کشورهاست، به‌طوری‌که برمبنای تغییر تدریجی نظم اجتماعی حاکم می‌توان سیاست‌های بلندمدت را طراحی کرد. در ارزیابی میزان موفقیت این سیاست‌ها ملاحظات اقتصاد سیاسی مبنای عمل قرار می‌گیرد. بر این اساس ضمن توجه به تضادهای اجتماعی نهفته در سیاستگذاری، بازندگان و برندگان شناسایی و سازوکار جبران زیان در چارچوب کلان بهبود تدریجی نظم اجتماعی طراحی می‌شوند؛ سپس روش‌های سامان‌دهی سیاست‌ها بر‌مبنای علل مستقیم توسعه (سرمایه‌گذاری (فیزیکی و انسانی) و تکنولوژی) و علل بنیادین توسعه (نهاد، فرهنگ و جغرافیا) مورد توجه قرار می‌گیرند. تدوین بسته سیاستی سازگار مبتنی‌بر رهیافت پیشنهادی مقاله به شکل‌گیری توازن دوگانه (در نظام‌های سیاسی و اقتصادی) و توسعه متوازن آن منجر می‌شود و از گرفتار شدن در دام تعادل پایین و نتایج آن (از جمله آشوب، کودتا و انقلاب) اجتناب می‌گردد. این مقاله نشان می‌دهد تجربه توسعه ایران با رهیافت پیشنهادی سازگار است.

https://nashr.majles.ir/article_70_7cbbc409ec990f19c78c75bd1e06f215.pdf

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 Conflicts of Political Elite and Strategies for its Management تعارض نخبگان سیاسی و راهبردهای مدیریت آن 39 76 71 FA یوسف ترابی استادیار دانشگاه علوم انتظامی، پژوهشگر ارشد مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی عبدالرضا فاضلی دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، عضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی Journal Article 2012 07 04 The effective role of political elite in political, social, economic and cultural development is considerable. Its realization depends, to a large extent, on their intellectual coherence and large consensus in the theoretical and executive fields. These coherence and consensus, alongside avoidance of destructive disputes and conflicts, indicate rationality in politics, which has positive results and benefits. This has greater importance in Islamic Republic of Iran, which is based on religious democracy and the progressive principle of velayat-e faqih. Emerging conflicts among political elite and the heads of legislative, judiciary and executive is one of the most important issues of political system which leads to weakening Iran and wasting of national capabilities, capacities and capitals. The article addresses management of conflict resolution theoretically and discusses about the most important grounds and factors of conflicts and strategies for its management in Quran and traditions. Conflicts of political elite are largely rooted in their different interpretations of laws and provisions, disobedience, ignorance, materialism, arrogance, jealousy, suspicion, hypocrisy, factionalism and excess. Among effective strategies for its management are inter se reconciliation, resignation, acceptance and support, compromise, competition and cooperation through techniques such as dialogue, negotiation and mediation. نقش مؤثر نخبگان سیاسی در تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشورها مقوله‌ای مورد توجه است و تحقق این نقش مثبت تا حدود زیادی در گرو انسجام فکری و اجماع‌نظر کلان آنها در عرصه‌های نظری و اجرایی می‌باشد. این انسجام و اجماع در کنار پرهیز از منازعات و تعارض‌های مخرب؛ عقلانیت و خردمندی در سیاست‌ورزی را نشان می‌دهد که آثار و برکات مثبتی به دنبال دارد. این امر در نظام جمهوری اسلامی ایران (مبتنی‌بر مردم‌سالاری دینی و اصل مترقی ولایت فقیه) از اهمیت مضاعفی برخوردار است. بروز و ظهور تعارض در میان نخبگان سیاسی و رؤسای قوای سه‌گانه از مهم‌ترین مسائل نظام سیاسی است که عمده‌ترین آثار آن تضعیف کشور و هدر رفتن توانایی‌ها، استعدادها و سرمایه‌های ملی می‌باشد. تعارض نخبگان سیاسی عمدتاً ریشه در برداشت‌های متفاوت آنان از قوانین و مقررات، و در آموزه‌های قرآنی سرکشی، جهالت، دنیاطلبی، تکبر، حسادت، سوءظن، نفاق، باندبازی و افراط و تفریط دارد. برای مدیریت تعارض هم راهبردهای اثربخشی همچون اصلاح ذات‌البین، کناره‌گیری، پذیرش و همراهی، مصالحه، رقابت، و همکاری از طریق تکنیک‌های گفت‌وگو، مذاکره، کدخدامنشی و ... پیشنهاد می‌شود.

https://nashr.majles.ir/article_71_e2c420d928d4bf8ce0ff2ec19b371514.pdf

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 Identity and its Impact on Foreign Policy of Saudi Arabia against Iran مؤلفه هویت و تأثیر آن بر سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال جمهوری اسلامی ایران 77 99 72 FA محمد منصوری مقدم استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس بوشهر Journal Article 2012 07 28 Saudi Arabia, as an important and influential country in the Middle East, has adopted a hostile and confrontational foreign policy against Islamic Republic of Iran since the Revolution 1979. The main question is about the most important factor in its policy against Iran. The article assumes that Saudi Arabia’s identity-based perceptions and conceptions have led it to this policy and, with a constructivist approach, identifies the identity as the most important factor in Saudi Arabia's foreign policy against Iran. عربستان سعودی یکی از کشورهای مهم و تأثیرگذار در منطقه خاورمیانه است که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، سیاست خارجی خصمانه و تقابل‌گرایانه‌ای در قبال جمهوری اسلامی ایران در پیش گرفته است. سؤال مقاله حاضر این است که محرک اصلی رفتار عربستان در قبال جمهوری اسلامی ایران به چه عاملی بر‌می‌گردد؟ فرضیه نویسنده این است که ادراکات و برداشت‌های هویت‌بنیان عربستان سبب شده تا این کشور سیاستی خصمانه و تقابل‌گرایانه‌ در قبال جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کند. مهم‌ترین یافته این مقاله (با رویکردی سازه‌انگارانه) آن است که مؤلفه هویت؛ عامل تعیین‌کننده سیاست خارجی عربستان در قبال جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

https://nashr.majles.ir/article_72_32bb90e8976aab5298d5da10fe66f21d.pdf

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 Evaluation of Methods for Calculating Symmetric Input-Output Tables with Emphasis on Different Conceptions of Technology Presumptions in Iran ارزیابی روش‌های محاسبه جداول متقارن داده ـ ستانده؛ با تأکید بر برداشت‌های متفاوت از فرض تکنولوژی در ایران 101 139 73 FA علی‌اصغر بانویی دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی سید‌هادی موسوی‌نیک دکتری اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس مجتبی اسفندیاری کلوکن کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه‌ طباطبایی رضا وفایی یگانه کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه مفید زهرا ذاکری کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه‌ طباطبایی مهدی کرمی دانشجوی دکتری اقتصاد، پردیس تحصیلات تکمیلی، دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2012 08 22 Using different technology presumptions by Central Bank and Statistical Center of Iran in designing symmetric tables has confused the users. Users have two solutions for this problem: using the symmetric tables irrespective of the technology presumptions in different economic areas or calculating them based on make-use matrices proportionality to specific goals before using. The article addresses the later. Eight symmetric tables are calculated based on last aggregated statistical make-use matrices designed by Central Bank and Statistical Center of Iran in 1999 and 2001 and are compared with the present tables emphasizing the production structure of petroleum and natural gas. Findings of the research reveal that all elements of the mentioned tables are meaningful and should not easily be modified and removed. به‌کارگیری فروض متفاوت تکنولوژی برای تهیه جداول متقارن توسط بانک مرکزی و مرکز آمار ایران باعث سردرگمی کاربران جداول در ایران شده است. برای رهایی از این مشکل، دو راه پیش روی کاربران قرار دارد یا از جداول محاسبه شده موجود و مستقل از ماهیت فرض تکنولوژی در هر حوزه اقتصادی استفاده کنند و یا برمبنای ماتریس‌‌های ساخت و جذب محاسبه شده موجود جداول متقارن را متناسب با اهداف مشخص محاسبه و سپس از آن استفاده نمایند. هدف اصلی مقاله حاضر بررسی مورد دوم است. ازاین‌رو آخرین ماتریس‌‌های آماری ساخت و جذب تجمیع شده سال‌‌های 1378 و 1380 بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، هشت جدول متقارن محاسبه می‌شوند و خروجی‌‌های این جداول با جداول محاسبه شده موجود با تأکید بر ساختار تولید بخش نفت خام و گاز طبیعی مقایسه می‌گردند. براساس نتایج این مقاله، تعدیلات و یا درایه‌‌های حذف شده در جداول بانک مرکزی و مرکز آمار ایران درباره بخش نفت خام و گاز طبیعی قابل تفسیر است و نباید به‌آسانی حذف یا تعدیل شوند.

https://nashr.majles.ir/article_73_d2ddea18f00665ce8623e36bd4e3c7c5.pdf

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 The Structure of "Partnership Contracts for Production" in Conformity with Prerequisites of National Sovereignty and Ownership Over Oil Reservoirs تطابق ساختار قراردادهای «مشارکت در تولید» با الزامات حاکمیت و مالکیت ملی بر مخازن نفتی 141 171 74 FA مسعود امانی استادیار دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق (ع) مصطفی شفیع‌زاده خولنجانی دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق (ع) Journal Article 2012 09 24 Exploration, extraction and exploitation of underground resources of oil and gas necessitate high costs and risks. For this reason, countries having the reservoirs try to make contracts with foreign companies. International oil contracts in the upstream sector could be classified into risk and nonrisk contracts. Partnership contracts for production are risk contracts upon which the contractors’ fees and risk awards are paied from oil and gas production at the point of delivery determined in the contract between state and contractors. Assuming the rule of the host country’s laws on interpretation of or arbitration in disputes resulting the contracts and assuming their non-contradiction with requirements of sovereignty and national ownership over natural resources accordance with the last international treaties, the article argues that, in Iranian legal system, these contracts are acceptable and legal and more consistent with national sovereignty and ownership over underground resources than concession and exclusive contracts. اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از منابع زیرزمینی نفت و گاز مستلزم صرف هزینه‌ و تحمل ریسک بالایی است. به این منظور کشورهای برخوردار از منابع زیرزمینی سعی در انعقاد قرارداد با شرکت‌های نفتی خارجی دارند. «قراردادهای بین‌المللی نفت» را در بخش بالادستی می‌توان به «قراردادهای ریسکی» یا «بدون ریسک» دسته‌بندی کرد. «قرارداد مشارکت در تولید»، از زمره‌ «قراردادهای ریسکی» است که براساس آن حق‌الزحمه پیمانکار و جایزه‌ تحمل ریسک از محل نفت و گاز تولیدی در نقطه‌ تحویل تعیین شده در قرارداد بین شرکت دولتی یا دولت و پیمانکار تأمین می‌شود. این مقاله با مفروض دانستن «حاکمیت قانون کشور میزبان»، نسبت به تفسیر یا داوری اختلافات ناشی از قراردادها و همچنین عدم منافات انعقاد این نوع قراردادها با الزامات ناشی از حاکمیت و مالکیت ملی بر منابع طبیعی، مطابق با «آخرین معاهدات بین‌المللی» که تا‌کنون به تصویب رسیده است، این نوع قراردادها را بیش‌ از قراردادهای «امتیازی و انحصاری»، تأمین‌کننده حق حاکمیت و مالکیت ملی کشورها بر منابع زیرزمینی خود می‌داند. در نهایت در نظام حقوقی ایران، انعقاد این نوع قراردادها برای توسعه، اکتشاف و استخراج میادین نفت و گاز، با رعایت الزامات تأمین منافع ملی و همچنین اصول و شرایط مقرر در قانون داخلی و معاهدات بین‌المللی را امری پذیرفتنی و دارای مجوز قانونی می‌شمارد.

https://nashr.majles.ir/article_74_ad61ab143223efbc24c7d2583be69251.pdf

مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 19 72 2013 02 19 Tax Efforts in Iran in Comparison with the Countries Listed in Iranian Vision Document (Southwest Asia Countries) تلاش مالیاتی در ایران و مقایسه آن با کشورهای منطقه سند چشم‌انداز 173 195 75 FA محمدعلی فیض‌پور استادیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد عزت اله لطفی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد Journal Article 2012 10 07 According to Iranian Vision Document 2025, Iran tries to win the first place of economic development among Southwest Asia countries. Also, being progressive is one of the five basic features of the vision of Iran’s Tax Organization. The question is about the extent of tax efforts in Iran in comparison with the mentioned countries and its place among them according to the index. Using data for the period of 2006-2010 and estimating potential tax capacities of Iran and Southwest Asia countries by panel data regression methods, the research indicates that Iran has no proper place in this respect. Therefore, achieving the goals of the Vision Document necessitates double efforts in remaining years. براساس سند چشم‌انداز افق 1404، ایران می‌کوشد در بین کشورهای منطقه جایگاه نخست توسعه اقتصادی را به‌دست آورد. در‌حالی‌که برای پیشرو بودن در منطقه نیز یکی از ویژگی‌های اساسی پنج‌گانه چشم‌انداز، سازمان مالیاتی کشور است. با نگاه‌هایی چنین بلند، سؤالی که مطرح است اینکه تلاش مالیاتی در ایران در مقایسه با کشورهای منطقه چه میزان بوده و در این مدت براساس این شاخص از چه جایگاهی برخوردار است. نتایج این پژوهش که با استفاده از داده‌های دوره زمانی 2010 - 2006 و تخمین ظرفیت‌های بالقوه مالیاتی با استفاده از روش رگرسیونی داده‌های تلفیقی و در نتیجه محاسبه ظرفیت‌های بالقوه مالیاتی در کشورهای منتخب سند چشم‌انداز به‌دست آمده است نشان می‌دهد ایران از حیث تلاش مالیاتی در بین این کشورها جایگاه مناسبی ندارد. ازاین‌رو و با چنین واقعیتی، دستیابی به هدف چشم‌اندازها، جدیتی دوچندان را در سال‌های باقی‌مانده این افق طلب می‌کند.

https://nashr.majles.ir/article_75_d09bf41544a3365a46c9077ebb5e35c3.pdf