مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مجلس و راهبرد 2322-1860 33 125 2026 03 21 Analysis of Changes in Stakeholder Perceptions During the Adoption of the Knowledge-Based Production Leap Law تحلیل تغییر ادراکات ذینفعان در فرایند تصویب قانون جهش تولید دانش بنیان 199 233 10718 10.22034/mr.2025.17194.5905 FA میثم نریمانی دانشیار پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران (نویسنده مسئول)؛ سیدسعید منجم‌زاده دانش‌آموخته دکتری اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛‏ علی خواجه‌نایینی استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛ سیدمحمد صاحبکار خراسانی دانشیار پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران؛ Journal Article 2024 11 03 <span lang="EN">The enactment of two comprehensive and strategic laws in the field of knowledge-based activities over a period of more than a decade represents major turning points in technology and innovation policy and in the development of a knowledge-based economy in Iran. Given the importance of stakeholder perceptions in legislative processes, this study examines changes in stakeholder perceptions and preferences during the adoption of the Knowledge-Based Production Leap Law. An exploratory qualitative case study approach was employed, with data collected through interviews and analyzed using category-based content analysis. The findings indicate that stakeholders involved in drafting the new law adopted a more comprehensive and structured approach compared to the earlier Law on Supporting Knowledge-Based Firms. The substantive focus of the law expanded beyond the “knowledge-based firm” to encompass broader innovation ecosystem concepts, as well as issues related to completing value chains—such as reducing raw material exports, preventing stagnation at early stages of value chains, and moving toward higher value-added products. Consequently, the range of stakeholders addressed by the law also broadened.</span> <em><span lang="FA">تصویب دو قانون جامع و راهبردی در حوزه فعالیت­های دانش‌بنیان در فاصله بیش از یک دهه، نقاط عطف مهمی در زمینه سیاستگذاری فناوری و نوآوری و توسعه اقتصاد مبتنی‌بر دانش در کشور به‌شمار می­رود. در این پژوهش تلاش شده با عنایت به اهمیت ادراکات ذی‌نفعان در فرایند تدوین و تصویب قانون، تغییرات ادراکات و ترجیحات ذی‌نفعان در </span></em><em><span lang="AR-SA">فرایند تصویب قانون جهش تولید دانش‌بنیان مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. بر این اساس، مطالعه اکتشافی با راهبرد مطالعه موردی کیفی در دستور کار قرار گرفت</span></em><em><span lang="FA">. </span></em><em><span lang="AR-SA">داده‌های پژوهش مبتنی بر مصاحبه و با روش تحلیل محتوای مقوله‌محور بررسی شد. پژوهش حاضر نشان می‌دهد ذی‌نفعان و مشارکت‌کنندگان در تدوین قانون جدید، در مقایسه با قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، از رویکردی جامع‌تر و ساختارمندتر بهره‌مند بوده و محوریت محتوایی قانون، از «شرکت دانش‌بنیان» فراتر رفته و علاوه بر پرداختن به مفاهیم مرتبط با «زیست</span></em><em><span dir="LTR">‌</span></em><em><span lang="AR-SA">بوم نوآوری»، برخی مقولات دیگر مرتبط با تکمیل زنجیره ارزش (کاهش خام</span></em><em><span dir="LTR">‌</span></em><em><span lang="AR-SA">فروشی، جلوگیری از توقف در نقاط اولیه زنجیره ارزش و حرکت به</span></em><em><span dir="LTR">‌</span></em><em><span lang="AR-SA">سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر) نیز مورد توجه قرار گرفته و دامنه ذی‌نفعان قانون وسیع‌تر شده است.</span></em> https://nashr.majles.ir/article_10718_65684369725be7c63a49221213a928e6.pdf